MEDES
One of the Kurdish Antique Emires
679–549 BC

Home †|††DestpÍk††|††Ana Sayfa

 

 

The Medes, Ancient Greek: Μῆδοι) were an ancient "Iran"ian (ARIAN) people who spoke the Median (Kurdish) language and who inhabited an area known as Media between western and northern Ajamistan (Persia). Around the 11th century BC, they occupied the mountainous region of northwestern Ajamistan (Persia) and the northeastern and eastern region of Mesopotamia located in the region of Hamadan (Ecbatana). Their emergence in Ajamistan (Persia) is believed to have occurred during the 8th century BC. In the 7th century BC, all of western Ajamistan (Persia) and some other territories were under Median rule.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MEDLER

Deyok M.Ö 678'de Kürd aşiretlerini birleştirerek Med Devleti'nin kuruluşunu ilan etti.

Medler Büyük Siyaksares döneminde güçlerinin zirvesine ulaştılar.

Aryan olan bir grup iklim şartlarından ötürü daha verimli dağ ve ovalara çekildiler.
Bunlara bir süre sonra Kurti (Dağlı Halk) denildi. Yaşadıkları bölge Kutium (Gutium) adını aldı. Kurtiler daha sonra kurulan ilk büyük Kürd Devleti olan Medler oldu.

Kürdler diğer İndo-Aryan milletlerden önce Ortadoğu'ya gelmişlerdir özellikle M.Ö 3000 yılında Ecemistan'ın (''İran''ın) güneybatısında yaşamış elamlılar ve gutiler daha sonra en büyük imparatorluğu olan Medyalılar olarak tanındı. Tarihçi Herodot bize Medlerin kabilesini en az 6 kabileden olduğunu söyler özellikle Anatolya'da hititlerin bakiyesi olan Hattilerden gelen Struchates kabilesi, iskitlerden gelen Magus (kendisi Zerdüşt rahip ve çok önemli bir kişidir) Arizanti, Budi, Paretaceni kabilesinden oluştu Medlerin en büyük düşmanı köleci asurlular ve lidyalılar'dı Med kralı Cyaxares Babil keldanilerle ittifak yaparak köleci asurluları yenmeyi başardı

''M.Ö 9. yüzyıldan itibaren Asur kaynakları kesintisiz bir biçimde Medlerden söz ediyor. Asur kaynaklarına göre en temelde tek bir Med krallığı yoktu, bunun yerine aralarında belirgin bir dayanışma duygusu olmayan birçok küçük bağımsız devlet vardı ve bütün bu gruplara Med denirdi. Asurlular onları Zagros dağları boyunca bugün Irak-İran sınır bölgesi olan Asur'un doğusunda ve Manna krallığının güneyinde meskun olarak tanımlamışlardır. Onlar birçok sosyal, ekonomik ve politik katmanda tarif edilmişlerdir. Medler, Asur kaynaklarında iyi çiftçiler, koyun, keçi, sığır ve çok iyi at yetiştiricisi olarak geçiyorlar. Daha ilginç olanı ise her biri kendisine ait bir köyü olan ve kalıtsal liderliği garanti altındaki lortlar tarafından yönetilirler. Bu durum onlarda gelenekseldir ve MÖ 8. yüzyılın ikinci yarısında bölgede Asur vilayetleri kurulmasına rağmen bu lortlar hiçbir zaman ortadan kalkmadı. Nitekim Kürtlerdeki bu sistem, aslında hala de yürürlüktedir''. İbrahim Halil Baran

 

 

 

The English imperialists distorted history and included the Akhamenids in Persian history. The origin and use of the word 'Persian' is quite new in history.
The Persians (Persua) were the lowest caste in the Medıan Empire. Through a coup in the Royal Castle they took power in Median Empire.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

''Medler kürdlerin atalarını oluşturuyor.
Kürdlerin yaşadığı binlerce yıllık coğrafya tarım ve hayvancılık için elverişli olduğundan bu halk tarım ve hayvancılıkta oldukça gelişmiştir.
Medlerde olduğu gibi bugün bile kürtlerde aşiret bağı oldukça önemlidir.''

Brockhaus ve Efron Ansiklopedik Sözlüğü 1890-1907.

Asur başkenti Ninova Medler tarafından fethedildi. Kürdler o dönemden M. Ö 612'den kalma takvimi kullandılar. Kürdler, Medlerin soyundandır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Fransız haritacı Adrien Hubert Brué (1786-1832) tarafından çizilmiş Med Ülkesi haritası...

Medya ülkesi zamanla iki ayrı bölüme ayrılmıştır. Medya Magna ve Medya Atropatena

 

"Asurlulara karşı M.Ö. 671'de Kasartari, Saparda, Dusani, Mamiti gibi Medya'nın yerel yöneticileri ayaklanma başlattılar."

Rus Tarihçi Lev Gumilyov

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Asur başkenti Ninova medler tarafından M.Ö. 612"de fethedildi. Asur tehlikesi ve zulmü medler tarafından sonlandırıldı.
Kürdler o dönemden'den (M.Ö. 612) kalma takvimi kullandılar.
Kürdler medlerin soyundandır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Den mediska kejsaren Cyaxares - Key Khosrow

İNSANLIĞIN TEMİZ VİCDANI: KÜRDLER

Hem tarihte ve hemde günüzüzde kürdler hep insanlığın hür vicdanının teminatı olmuştur. M.Ö 612 yılında kürdler (medler) Ninova'yı kuşatmış ve barbar Asur imparatorluğunu yıkmıştı. Bin yıllık Asur hegamonyası biterek Mezopotamya'da vahşi ve barbar bir devir kapanmıştı. Bu olaydan sonra Medler, KEY XESRO/XOSROW (Siyaksares) önderliğinde tekrar Ön Asya'ya hükmedip, antik çağın en büyük imparatorluğu haline geldiler.

Tarihte insan eti kaynatıp yiyen barbar asurlulara, günümüzde insan kafası kesen vahşi islamcılara insanlık onurunu ve değerini çiğnettirmeyen Ortadoğu'nun tek medeni şövalye milleti kürdlerdir.

 

En güçlü Kürd Kralı...
"Med Kralı Siyaksares'in babası Phraortes Asurlular tarafından öldürüldü.
Medler bir çok kabileden oluşan düzensiz bir orduya sahiplerdi. Siyaksares babasının ölümünden sonra intikam için Med kabilelerini topladı ve düzenli ordu haline getirdi.
Siyaksares üstün yetenekleri olan cesur biriydi. Asurluların üstüne yürüdü ve ordusu Asur topraklarında bulunurken, İskitler büyük bir güçle Medlere saldırdılar.
Madi liderliğindeki İskit ordusu Medlerin toprağına ve yönetimine el koydular. Siyaksares Med kabilelerini topladı
Med kabilelerini toplayarak İskitlere karşı büyük bir isyan gerçekleştirdi. İsyan sonucunda İskitliler ağır bir darbe aldıktan sonra Medler tarafından sürgün edildiler.
Siyaksares, büyük bir güçle M.Ö 614 yılında tekrar Asurlulara saldırdı. Asur Devletini yıktı."
Yunan Tarihçi Heredot, Med Tarihi

 

"Astiages'in (Siyaksares'in oğlu) kürdlerin son kralı olduğunu yazmıştır."

K. Khachaturov, 1894, Tiflis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MEDEA

MED PRENSESİ


KOLHİS KAPADOKİA MED KRALIĞI Medea ya da Medeia (Grekçe: Μήδεια (romanize: Mēdeia), Yunan mitolojisinde Kolhis (Kapadokia) Kralı Aietes'in kızı, Kirke'nin yeğeni ve Güneş tanrısı Helios'un torunu olan Kolhis prensesi.

YUNAN mitolojisi kendine pay çıkararak Med tarihinden sebeplenmiştir.

Medea, Antik Dünyanın en büyük büyücülerinden biri, ilaç ve zehir yapım ustasıdır. Yeryüzü Tanrıçası olarak da tapınım görmüştür. En bilinen fiziksel özelliği gözlerinin açık renkli ve parlak olmasıdır. Karakteristik özelliği ise öfkelendiğinde korkutucu bir kişiliğe bürünmesidir.

Antik dünyanın en uzun aşk destanının ana karakteri, Karadeniz kabilelerindeki anaerkil yapının en büyük simgesidir. Dünya iktidarının simgesi Altın Post onun kararlarıyla yer değiştirmiş, gittiği pek çok yunan şehrinde erkeklerin yönetimini (ataerkini) kırmaya başlayan bir karakter olduğu için yunan yazarlarca dünyaya "erkek öldüren" ve "cadı" olarak tanıtılmıştır.

Daha sonra bir yabancının Yunanistan'da bu kadar ileri gitmesi kargaşa yaratınca, oğlu Medus'la birlikte vatanı Kolhis'e (Kapadokia'ya) geri dönmüş fakat Altın Post'u kaybeden ve iç karışıklıklarla çalkalanan ülkesini ve halkını perişan halde bulmuştur. Kolhis'te (Kapadokya) toprakları düzeni tekrar sağlayıp, babasını tahtından indiren amcasını tanrılara kurban ettikten sonra, tüm bunlara sebep olan yunanlardan intikamını almak üzere yemin eden Medea, oğlu Medus'un da içinde bulunduğu bir grupla Kolhis'ten Ortadoğu'ya inerek burada ataları Güneş'in kültünü yaymış ve kendi adlarını verdikleri Med İmparatorluğu'nu kurmuşlardır.

Anne Medea daha sonra ölümsüz olarak göğe yükselmiş, oğlu Medus ise topraklarını genişleterek hanedanlığının temelini kurmuştur. Böyle denilse dahi Med imparatorluğu daha öncesinden kurulmuştur.

Tarihçi Barthold Georg Niebuhr (1776-1831) Medlerin, kürdlerin atası olduğunu savunan bilim insanlarından biridir.

Nieburh'un tezlerini güçlendirerek savunan kişi Doğubilimci Minorsky olmuştur.

Niebuhr, Aramilerin Kürd olduğunu savunmuştur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Asur rölyeflerinde Med Savaşçıları...

Yunanlar bu halkın yaşadığı bölgeye Medya adını vermişler.

Medler ilk kez Asur kralı III. Salmaneser’in dönemindeki yazılarda “Mada” adı ile kaydedilmişler.

''Medes (Med) Kürd imparatorluğu Kürdlerin ataları tarafından kuruldu. Tarihte bu büyük ulusal devleti Kürdler kurdu...''

Prof. Wadie Jwaideh (1916-2001)

 

 

"Kürd halkı yaklaşık olarak 5.000 yıldır Ortadoğu'da yaşıyor. Kürd halkının ataları arasında en fazla bilinen medlerdir. Dilleri Aryani diye adlandırılan dillerin en eskisidir. "

Ortadoğu, Michael Curtis, 1986

 

 

 

 

 

 

Med (Kürd) İmparatorluğuna ait gümüş sikke.

Gümüş ve altınla karıştırılan sikkelerin ilk Lidyalılar tarafından kullanıldığı rivayet edilir.
Medler ve Lidyalıların sınırını belirleyen Kızılırmak nehridir. M.Ö 585'de iki devlet karşı karşıya gelmiştir.
Savaş sırasında Güneş tutulması yaşandı. Buna tarihte (Thales Tutulması) denilir. Thales Yunanlı filozoftur.
Kürdlerde 'Güneş' kutsal olduğu için bunun tanrının bir işareti olduğunu düşünüp Lidyalılarla savaşa son vermişlerdir.
Hemedan (Ekbatana) Dünyanın en eski şehirleri arasında olup Medlerin başkentiydi.
Kürdlerin ataları olan Medler uzun süre Mezopotamya'da hüküm sürdü.

"Kürdler Medlerden gelmektedir. Eski Ermeni Krallığıyla komşu olan Kürdler,
eskiden Kordik veya Kord olarak adlandırılan günümüzde Kürdistan denilen bölge de yaşıyorlar."

A. M. Khudobashev, 1859

 

 

 

 

 

 

 

''Bu kıyafetler medlerin'' ... Heredot

Medler ve Persler Arasındaki Farklılıklar:

Medler Persler göre daha geniş kıyafetler giyerdi. Perslerin kıyafeti daha dar kalıplıdır.

Med savaşçıları kısa kılıç ve hançer taşırlardı. Savaş başlıkları Perslerden farklıydı.

Perslerde piyadeler güçlüydü. Medlerde ise Süvariler.

Med Kralları savaş arabası kullanırdı.

''.. bu üniforma zaten medlerindi, pers kaynaklı değildi.'' Heredot
Syf 540..

Pers adı bile kürdlerin derin eski tarihi kadar asla kıyaslanamayacak kadar çok yenidir.


 

 

 

 

 

 

Med xwedîpez bûn

 

Yunanlı tarihçi Heredot'un yazdığına göre eski medeniyetlerde ilk Doğum Günü Kutlama adeti medler'de ve onların hakimiyet sürdürdüğü coğrafyalarda yaşanmıştır.
Acemler (persler) bütün kültürlerini medlerden almıştır. Ancak medlerde doğum günü geleneğinde pasta yerine, keçi ve koyun gibi hayvanlar kesilip pişirilip yenilmiştir..
İlk doğum günü geleneği kürtlerde vardı.bu bir gerçek. Şu da bir gerçektir ki kürdler islami fetihten sonra birçok kültürel yönden araplaşıp hemen hemen bütün eski
gelenek ve göreneklerini terkedip, işgalcilerinin gelene ve göreneklerini almışlardır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"Zerdüşt Medlerden gelmektedir. Avesta, Med dilinde yazıldı."
Antik Tarihçi Gaius Plinius Secundus (M. S 79)

 

 

 

 

 

"Zerdüşt, Spitama Med ailesindendir. Önceleri Rey kentinin yetkililerindendi.

Spitma kelimesi, Zerdeşt ailesinin adıdır. Spitma yazılırken manasının unsuru, beyaz ya da beyaz ailesidir."

Hirtsfilud

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kürtlerin atası olan Medlere ait rölyef. Persepolis

Deioces (M.Ö 700–647) Deyok
Phraortes (M.Ö 647–625)
Cyaxares (M.Ö 624–585 ) Siyaksares
Astyages (M.Ö 585–549)

Deyok, Med İmparatorluğu’nun kurucu olarak bilinir.

Medlerin en güçlü dönemi Siyaksares dönemdir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ay.yıldız sembolüne dikkat! Önce bizanslılar sonra da türkler bu Med sembolü'nü taklit etti, kopyaladı.
Ama slında bir med sembolü..

Herodot'un Herodot Tarihi Kitabında Altı Med Kabilesinin isimleri şöyle yazılmıştır.

Herodot, eserinde altı adet Med A şiretinin isimlerini listeler: "Deiokes'in hükmü altında toplananlar yalnız Media ahalisiydi; Medler çeşitli boylardan oluşmuştu:
Budlar, Paretakenler, Strukhatlar, Arizantlar, Budiler, ve Maglar" olarak sıralanmıştır.

Herodot aynı zamanda "medlerin perslerle kesinlikle aynı aletlere; ve medlerle perslerin olağan giyimlerinin gerçekten farksız." olduğunun altını çizmiştir.
Bir yunanlıya göre fark görmemiş olabilir çünkü yunanlılar bütün Doğu haklarını aynı bakış açısıyla görmüşlerdir.
Bu medler eski zamanlarda herkes tarafından aryanlar olarak anılmıştır.
Medler, Herodot Tarihi kitabında. Medea Yunan mitolojisi'nde Laz-Kolhis kralı Jason'un karısı ve Argonotlar'ın büyücüsüdür.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yazar H. M. Hakobian (1835-1888)

"Kürd aşiretleri Bilbasi, Celali, Ertoşi, Hayderanlı, Mukri, Milan, Şikakiler gelenek bakımından bir birilerinden az farklıdırlar.
Medyan dilinin farklı lehçelerini konuşurlar. Ermeni tarihçileri onları Med Halkı diye kaydetmişlerdir."

 

 

 

 

 

"Mar "Mede" adının eski biçimidir. Mar kabileleri Proto-Kürdlerdir.
Ermenilerin büyük tarihçisi Horenli Musa (M. S 410 - 490) medlerin kürdlerin atası olduğunu belirtmiştir.

Astiages'in (Siyaksares'in oğlu) kürdlerin son kralı olduğunu yazmıştır."

Ermeni tarihçiler kürdleri ''mard''lar olarak anıyor.

K. Khachaturov, 1894, Tiflis

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Medyan (Kürd) Prensleri II. Kiros'a (M. Ö 559-530) tarafından katledildi.
Med İmparatorluğu döneminde Anşan Valisi olan II. Kiros, Medlerin (Kürdlerin) son Kralı olan Astiages'e karşı bir saray darbesiyle Med İmparatorluğunu yıkmıştı.
Bundan sonra ilk kez persler tarih sahnesine başta Medopars sonra Axameniş devletini kurarak çıkmıştır

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Med Kürd İmparatorluğu ve Eyyubi Kürd Devleti'nin sembolü çift başlı kartaldır.
Sırayla Eyyubi ve Medlerin bayrağı...
Çiftbaşlı kartal sembolünü tarihte bir çok devlet kullanmıştır. Hititler bunlardan biridir...

''Sonunda Araplar Mısır'ın yönetimini kaybettiler: ve Medler: ‘Ki onlara Kürdler deniliyordu.’ Mısır'a egemen oldular.'' 13.y.y Ermeni tarihçi Heyton (Hetum)

 

Antropolog Egon Freiherr von Eickstedt

 

"Kürd halkı birçok ırktan buraya göç etmiş olanlardan, küçük dağlı aşiretlerden heterojen olarak ortaya çıktı.

Kürderin dili ve dağları, Kürd halkının birliği oldu.

Med dili olmasaydı, Kürd halkı da olmayacaktı. Kürdler Aryandır."

(Sayılarına binlerce olan kürd aşiretlerinin bir açıklaması olabilir antropolog Egon Freiherr von Eickstedt'in bu saptaması.

 

 

 

 

 

 

 

Motikan navê êleke kurdan a dîrokî ye.
Li gorî Îzadî mumkûn e ku navê xwe ji Medan (Mad>Mot) girtî be.
Mîr Şerefxan Bedlisî motikiyan ji gelê binkî ê Bedlîsê dijmêre û diyar dike ku Motikan yek ji şaxên êla Rojkiyan nin.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yunan ve Medlerin savaşını yansıtan rölyef. Likya
Likya isimli antik bölge gümümüz Antalya - Fethiye arasında kalan yerdir.

 

 

 

 

 

 

Tarihçi Barthold Georg Niebuhr (1776-1831) Medlerin, Kürdlerin atası olduğunu savunan bilim insanlarından biridir.
Nieburh'un tezlerini güçlendirerek savunan kişi Doğubilimci Minorsky olmuştur.
Niebuhr, ayrıca Aramilerin Kürd olduğunu savunmuştur.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

"Med ailesinden (Kürdlerden) olduğunu iddia eden Fravar, Med Krallığını yeniden kurmak için girişimlerde bulundu. Fravar Siyaksares soyundan olduğunu söyledi.

Pers Genarelleri tarafından yenilgiye uğratıldı ve Büyük Darius tarafından Hamedan'da (Ecbanata) idam edildi.

"Büyük Darius bu isyanı başarılı bir savaşla bitirdi. Fakat Medlerin en güçlü kabilesi olan Cadusiler (Kürdler) Darius'a boyun eğmediler ve Cadusilere karşı başarılı olamadı."

Tarihçi Eduard Meyer (1855-1930)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ermenilerin büyük tarihçilerinden Arakel Davrizhetsi (1590-1670) tarafından yazılan ve 1699 yılında Amsterdam'da basılan tarih kitabı...

''Med ülkesi, pers ülkesinden farklıdır. 'Kurdistan' olarak bilinir. Kürtler, med kabilelerini oluştururdu.''

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Median Army soldiers with long spears. Long spear is an ancient Kurdish invent.
This is an obvious sign that iron and iron tools and iron weapons were found for the first time in historical Kurdistan.

"Kürdler eski çağlardan beri medyanın sakinleridir. Medya, Günümüz Kürdistanı olarak bilinir."
Medya: Med İmparatorluğu'nun topraklarına verilen isim...

Kafkas Bilim insanı Y. G Veidenbaum (1845-1918)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Rölyef, Medlere ait askeri bir geçiş töreni...

 

''Kürdlerin büyük kitlesi Medlerden gelmektedir. ''

Tarihçi ve Coğrafyacı Konrad Mannert (1756-1834)



"The Kurds come from the Medes. The Kurds, who are neighbors of the ancient Armenian Empire, live in an area called Kordik or Kord, now called Kurdistan."

A. M. Khudobashev, 1859

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1775 tarihli Kürdlerin Kralı (Med) Astyages'in Kiros'a esir düşmesini gösteren tablo. (Maximilien De Haese)

 


M.Ö 550'de Med Generali Harpagus, Astyages'e karşı komplo hazırladı. Bir çok Med kabilesi Kiros'a biat etti.

Savaş esnasında Astyages büyük bir ihanetle karşılaştı.

Savaş sırasında Med kabilelerinden bazıları Kiros'un tarafına geçerek Kürd Kralına ihanet ettiler. Mazar isimli General bunlardan biriydi.

Medlerin büyük bir kabilesi olan Kardukiler bu ihanette yer almayarak Kiros'un ordusuyla savaşıp mağlup oldular.
Astyages savaşta esir düşerek Kiros'a teslim edildi. Kiros Medlerin başkenti olan Ekbatana'ya (Hamedan) saldırıp yağmaladı.

Medlere ait eserleri yıkıp mallarına el koydu.

Kardukiler perslere daha sonraki yıllarda biat etmeyerek ayrı bir Krallık kurdular.

Ksenofon'un anlatımıyla, persler bir defasında Kardukilerin üzerine büyük bir ordu gönderdi. (Günümüz Botan Çayı - Bitlis Bölgesi) Kardukiler pers ordusundan geriye çok az sayıda savaşçı bırakmış ve hepsini öldürmüşlerdir.

Perslerin egemenliğini kabul etmemişlerdir

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zerdüşt Peygamber pers değil, Med kökenlidir. Medlerin Magi aşiretine mensuptur.
Zerdüştlük, M.Ö. 660-583 yılları arasında yaşamış olan Zerdüşt tarafından kurulmuştur.
Zerdüştlerin en büyük ateş tapınağı Rojhelat'ın (Doğu Kürdistan) Bicar kentindedir.

 

 

 

 

 

 

 

 

Dilbilimci Nicholas Yakovlevich Marr “Kürdler, tarihin üvey evlatlarıdır.”

Marr, Kürdlerin Hint-Avrupa kökenli olduklarını savunurken Ön-İrani olmadıklarını açıkça savunan bilim insanlarından biri olmuştur. Bu tezler Sovyetler Birliği tarafından kabul görmüştür.

Marr'ın savunduğu görüşlerden biri, Kürdlerin yaşadıkları coğrafyada 'asil yerli' olduklarıdır. Bir çok kazı çalışması yürütmüştür.

Marr'ın Kürdlerle ilgili bilimsel tezleri henüz tamamıyla türkçe veya kürdçe'ye çevrilmemiştir.

Med İmparatorluğu Büyük Kiros tarafından yıkıldıktan sonra Carduchiler (Kürdler) Ahameniş İmparatorluğu tarafından yutuldu.
Carduchiler (Kürdler) Ahameniş (Pers) İmparatorluğuna karşı büyük ve başarılı bir isyan gerçekleştirdiler.
Yunan tarihçilerinden aktarılan bilgilerde Ahameniş İmparatorluğu'nu kuran 2. Kiros'un Persler tarafından Med sarayında devşirilen bir Kürd olduğu anlaşılıyor. Kiros ismi, kürdçe Kuro isminin yunanca ve latince halidir. Kürdçe'de orijinal hali ise bugün de Kürdçe'de ve Kürdler arasında kullanıldığı gibi; Kuro'dur

 

Babil dönemine ait tablet. (M. Ö 658-605)

Tablette Babil Kralı Nabopolassar ve Med (Kürd) İmparatoru Siyaksares (Kürd Milli Marşında ismi geçer) arasında asurlulara karşı yapılan anlaşma yer almaktadır.

İki devlet ittifak kurarak asurlulara saldırıp Ninova'yı ele geçirdiler.

Antlaşma sonucunda kürtlerin büyük Kralı Siyaksares kızını Nabopolassar'ın oğlu olan II. Nebukadnezar'a verdi.

II.Nebukadnezar, Amytis için Babil'in Asma Bahçelerini inşa etti. Sebebi ise Amytis'in ülke özlemidir.

Med ülkesi dağlar, yeşillikler ve ırmaklarla doluydu.

Evliya Çelebi, Nebukadnezar için 'Kürd' demiştir. Bu söylemin altında yatan tarihi gerçeklik iki devletin ittifak kurmasından dolayıdır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Medyan Kürd topraklarının ünlü Valisi Gobryas (Gubaru) ve pers kral'ının hizmetkarı Gadatas arasındaki mücadele...

1890 Tarihli Gravür

 

"Kürder, ermeniler arasında 'Mard' adıyla bilinirdi. Genel isimleri 'Medlerden' gelmektedir.
Ermenistan krallığı döneminde Kordik veya Kord olarak adlandırıldılar. Günümüzde Kürd ve Kürdistan..."

Tarihçi Gukas Inchichyan (1758-1833)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hekataios Miletus "Coğrafiyanın atası" (MÖ 550-476) kimi tanınır.

Ksenofon (M.Ö. 400) Kürdlərin əcdadlarına Karduki, Hekataios "Gordi - Kordi" adını verdi.

Hekataios xəritəsində Media bölgəsindəki döyüşçü bir xalq olan Gordi'yi görürsünüz.

Ksenofon, Kardukilərin ölkəsində yeddi gün geçirdiyini bildirdi.

Yunan ordusunun Kurdukes torpağında yeddi gün qalması böyük bir fəlakətlə nəticələndi və Yunan ordusunun böyük bir qismi Karduklar (Kürdlər) tərəfindən öldürüldü.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Keybanûya Medan, keça Keyakserê II., ARMEDÎTA (Ar-Armadît, yewnanî A(r)mytis, Armydîta).

Bavê wê ew bûk da Babîlê. Bîriya Kurdistanê dikir, zilamê wê Nabûkadnezar bo xatirê wê "Rezê Babîlê, xasbaxçeyê Babîlê" çêkir da bişibe Kurdistanê.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ahameniş dönemine ait (M.Ö 550 - M.Ö 330) Med (Kürd) elbiseli Süvari

Ahameniş döneminde yapılan sanat eserlerinde pers ve medlerin giyim kuşamlarında benzerlik bulunmamaktadır.

Tarih Profesörü Wadie Jwaideh: "Med İmparatorluğu, Kürd halkının tanınmış olan atalarından biridir."

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Bazara Hemedanê (Ekbetanayê - paytexta medan)

 

"Kürdler eski çağlardan beri medyanın sakinleridir. Günümüz Kürdistanı olarak biliniyorlar."

Kafkas Bilim insanı Y. G Veidenbaum (1845-1918)

 

"Medler başkentleri olan Ectabana'yı daireler halinde çevreleyen büyük ve güçlü surlarla inşa ettiler.
Şehrin yedi adet savunma duvarı bulunuyordu.
Parapetler kırmızı, mavi, turuncu renkte boyanmış son iki parapet gümüş ve altındı."

Yunan Tarihçi Heredot (M. Ö 499)

 

 

 

"Kardukiler, gutilerin en büyük ve güçlü aşiretiydi. Kürdler M. Ö 580 yılında "Kürd krallarının ikamet ettiği şehir" anlamını taşıyan Kirmaşan'ı inşa ettiler.
Medler buraya "Kurtansha" dediler.
Kürdleri "millet" olarak görmeyenler, kendi çıkarları için tarihi çarpıttılar."

Kaynak: Ortadoğu, Bir Okur, Michael Curtis, 1986

 

Hamadan (Ancient Ecbatana)

This circular city was a major center of the Median (Mad) Kingdom (8th-7th Centuries BCE) and the summer residence,
one of five Royal Capitals

Zagros Dağ Silsilesi'nin devamı olan Arvand (Alvand) tepesinden Hamedan şehrinin görünümü...

Hamedan şehri Dünyanın en eski şehirleri arasında bulunmaktadır. Kürdler tarafından kurulan şehir, Med imparatorluğunun başkentiydi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Medlerden kalma yiyecek ve su küpleri... (Hamedan Müzesi)

''Sonunda araplar Mısır'ın yönetimini kaybettiler: ve Medler: ‘Ki onlara kürdler deniliyordu.’ Mısır'a egemen oldular.'' 13.y.y Tarihçi (Hetum)

Tarihte kürtler komşuları tarafından Medler diye bilinirdi. Kürdlerin ataları Medler başta olmak üzere günümüze çok az sayıda tarihi eser ulaşmıştır. Tarihi eser ve kalıntılar kasıtlı olarak ortadan kaldırılmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Keyhüsrev'in (Syaksares) cenazesi (Minyatür - Şehname)

Zerdüştlüğün kutsal kitabı Zend Avesta'da ve Firdevsi'nin Şehname'sinde isminden en fazla söz edilen Efsanevi kahraman Kürdlerin atası olan Keyhüsrev'dir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Medler. Persler ve Mısırlıları gösteren çizim... 1851

Deyok M.Ö 678'de Kürd aşiretlerini birleştirerek Med Devleti'nin kuruluşunu ilan etti.

Medler Büyük Siyaksares döneminde güçlerinin zirvesine ulaştılar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



1771 tarihli Med Kralı Astiages'in Pers Kralı Kiros'a yenilişini gösteren duvar halısı.



Astiages, Kürd Kral Siyaksares'in oğlu ve son Med kralıdır.

MÖ 500'lü yıllarda Astiages ve Kiros karşı karşıya gelmiş, Medler savaşı kaybetmiştir. Medler yıkılmıştır.

Asurlular bir çok defa Kürd topraklarını istila etmiştir.

M.Ö 612 yılında Medler (Kürdler) Ninova'yı kuşatmış ve Asur imparatorluğu'nu yıkmıştır.

Kürdlerin büyük Kralı Siyaksares, Asur hakimiyetine son verdi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Med (ayaktaki) ve Pers giyim ve kuşamı...

”Günümüzde Kürdçe konuşanların tamamı eskiden Med İmparatorluğu lehçelerini konuşurlardı.’‘

Professor Gernot L. Windfuhr Dil Bilimci

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Medya Atropatena M. Ö 323 (Rojhelat'ta kurulan devlet)

Strabon Atropatena kabilelerini şöyle sıralar: 'Kadusi, Amard, Tapir, Kirtians' bu kabilelere 'gezgin ve dağlı halk' demektedir.

Bu kabilelere genel olarak "Mard - Med" deniliyordu. Kürtlerin ismi Kirtians'dan geliyor.

Doğu Tarihi, Rusya I. Cilt

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Manna savaşçısını tasvir eden bir çalışma.. Kürd savaşçıları hep mızraklı olurdular.
Manna Krallığı, Kurti ve Lullubilerin de içerisinde yer aldığı kürd aşiret konfederasyonlarının meydana getirdiği krallıktır.
M.Ö. 590'da Medlere dahil oldular.

 

 

 

FARS veya FARIS kelimesinin kökeni:

Eski kürdler dilencilere: SORU SORAN = PARSEK (yani SORUCU) derlerdi. Yani bir parça ekmek, biraz yiyecek verilmesi için soru soran, dilenen kişi anlamındadır. Hatta bugün bile bu söz kurmanci lehçesinde olduğu gibi kullanılmaktadır: PARSEK [sorucu] = dilenci.
Güney lehçesinde (sorani) de SUALKER olarak kullanılmaktadır.
PIRS/PARS kürdçe'de SORU demektir. Güney lehçesinde kullanılan bu sözcükte; PARS yerine arapçadaki 'sual' kelimesi geçmiştir. Aradaki tek fark budur, çünkü her iki kelimenin de lügat anlamı SORUCU/SORU SORAN demektir.
Tarihi Kürdistan'da yerleşik olmayan, dilenen bir kavim vardı, eski kürdler bu kavime PARS(EK) > PARS ve giderek te > FARS dediler.
- İşte o şahinşah (şahların şahı) ve taht (saltanat) sahibi olmuş koca DİLENCİ kavimin o şanlı adının anlamı: PARSEK: dilenci demektir ve kavimlerinin isim babası da eski kürdlerdir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Medlerin (kürdlerin) köleci asurlular tarafından tutsak edildiğini gösteren rölyef. (çizimi) Tutsak edilenler arasında kadın, erkek ve çocuklar bulunuyor...

Deyok (Diyako) (M. Ö 710 - 657) Med kabilelerini bir araya getirip Med Devletini kurdu. Kabileleri 'Hagmanata' Hamedan şehrine getirdi.

Hamedan'ı başkent yaptılar. Şehrin anlamı "Buluşma yeri" ve "Herkes için şehir" demektir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

John Martin (1789-1854) imzalı bu tablo Ninova'nın yıkılışını göstermektedir.

M.Ö 612, Ninova

Siyaksares dağınık Med kabilelerini birleştirerek düzenli bir ordu kurdu.
Med İmparatoru Siyaksares Babil Kralı Nabopolassarla ittifak yaparak 'Yeni Asur' devletine karşı saldırı başlattılar.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Asur kaynaklarında Medlerin yaşadığı topraklara ve eski isimlerine 'Gutium' deniliyordu. (Guti - Kurti)

Siyaksares (Kürd Kral) düzensiz Med kabilelerini bir araya getirerek güçlü bir ordu yarattı.

M. Ö 612 yılında büyük düşmanları olan Asurlulara saldırıp Ninova'yı fethettiler.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1860 tarihli Gravür: çinliler, hintliler, asurlular, Medler, Partlar, persler, ermeniler, araplar ve m ısırlılar

Medler ve Partlar iki antik kürd devletidir

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Malayer, Med başkenti Ekbatana, bugünkü adıyla HaMEDan vilayetinde bağlı ikinci büyük şehirdir. Malayer'in tarihi Medlere (kürdlere) uzanmaktadır.

Mal (ev ve mülkiyet) anlamındadır. Medlerin kurduğu şehirlerden biridir.
Sasanilerin efsanevi Kürd Hükümdarı ve Komutanı Behram Çubin'in karargahı bu şehirdeydi.
1977 yılında yapılan kazılarda Behram Çubin'in kalesi ortaya çıkarılmıştır.
Burada yetiştirilen üzüm Dünya Üzüm Şehri olarak en önemli 53.Tarım mirası olarak tescil edilmiştir.
Medler iyi çiftçiler olarak bilinirdi. Bir çok medeniyete tarımı öğrettiler.

 

"Günümüzde Dünyanın kullandığı asfaltı, kürder ve sümerliler M. Ö 3000 yılında kullandılar.
Heykel ve oymalara çimento gibi bağlayıcı olarak kullandılar.
Medya antik kentinin duvar ve temellerinde kullandılar. Babil kulesinin tuğla harcında da kullanıldığı söyleniliyor."

Kongre Kütüphanesi LOC. Washington DC, Sunday Star, 1922

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Tarihçi Strabon (M.Ö 63 - M.S 23) Vasburagan'ın (Van Gölü Çevresi) ermeniler tarafından işgal edildiğini aktarmaktadır.

Strabon'a göre Medlerin (kürderin) egemenliğindeki bu bölge Atropatena'ya aitti. (Medya Atropaneta Devleti)

Ermenilerin işgali sonrası bağımsız yapıya geçti.


Bilindiği gibi ermeniler Trakya'dan göç ederek Trans Kafkasya bölgesine gelmişlerdi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Hamedan (Sonradan verilen bu ad 'medlerin şehri' demektir. Eski adı Ekbatana idi 1884

Kürdlerin ve Dünyanın en eski şehirlerinden biridir. Kürdlerin kurduğu Med İmparatorluğu'nun başkentiydi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pers Kral'ı Darius Bardiya'yı ayakları altında ezerken ona yardım eden sihirbaz ve prensleri esir alıyor. Persler bir saray darbesiyle iktidarı ele geçirdikten sonra
acımasız bir şekilde medleri ezmeye başladı.

Medlerin 6. kabilesini sihirbazlar oluşturmaktaydı.

Bunlar arasında bilim insanları, falcılar, gök bilimciler, şifacılar vb insanlar bulunmaktaydı.

Darius, Bardiya'nın Smerdis olmadığını iddia edip bu kişinin Medyan kabilesinden sahtekar Gaumata olduğunu söylemiştir.

Tarihçilerin bu olay hakkında farklı görüşleri bulunmaktadır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Median cuneiform scrip

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Med (Kürd) sanatına ait rölyefler
Med sanatına dair nadir eserler günümüze ulaşmıştır.

Bu eserlerin bir kısmını Kürdistan'ın Doğu parçasını işgali atyında bulunduran İran devleti kendi ulusal müzesinde sergileyerek acemlerinmiş (farslarınmış) gibi sunuyor.

Kürdlerin (Medlerin) kurduğu Dünyanın en eski şehirlerinden biri olan Hamedan kazılarında bulunmuş Med döneminin sanatına dair en iyi örneklerden biri olan Altından yapılma Aslanlı Kupa ve Kadeh...

Med (Kürd) Devletinin kurucusu Deyok(Diako)tur.

Deyok, Aryan kabilelerini bir araya getirerek güçlü devletin temelini atmıştır. Eski kaynaklarda kurduğu devlete "Aryanların Ülkesi" denilir.

Madaları Asurluların zulüm ve tehlikesinden kurtarıp, Kürderin o zamanki düşmanı olan Asur Devletini yıkmıştır.

Medeniyet tarihi ÜRETENLERİN ÜRETMEYENLERİN saldırı ve talanına karşı direniş ve korunma mücadelesi tarihidir.

Farslar medlerden herşeyi öğrendi ve sonunda bir saray darbesiyle SALDIRARAK iktidarı medlerin elinden alıp medlerin ülkesini talan etti.

 

 

 

 

''Medler günümüzün Kürderi olarak bilinmektedir. Hurri-Mittaniler Medlerin öncüleridir.
Persler, Medlerin kültürel miraslarını sahiplendiler ve başkentleri olan Ectabana'yı yerle bir ettiler.''

R. Z. Alekseevna, Medya Tarihi, 1903

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Manna Krallığı, Kurti ve Lullubilerin de içerisinde yer aldığı Kürd aşiret konfederasyonlarının meydana getirdiği krallıktır.

Asur Kralı V. Şamşi-Ahad tarafından saldırıya uğradılar. "Şehirlerini yok ettim, sığırlarına el koydum" demiştir.

M.Ö 590'da Medlere dahil oldular.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MAGUSLAR

 


Maguşlar (Latince: Magus, Farsça: Maguš, Yunanca: μάγος), Hristiyan geleneğinde bebek İsa'ya "Yahudilerin Kralı" olarak hürmetlerini sunmak için Doğudan geldiğine ve hediye olarak altın, günnük ve mür getirdiğine inanılan soylu hacılar. İncilde 3 kişi olduğu söylenir ancak Med kaynaklarında 12 kişi olduğu söylenir.

Zerdüştçü, Mecûsî veya Maguş Zerdüştçülük dinine mensup kişi.

MAGUSLAR şimdilerde Acemistan ('İran') topraklarının kuzeyinde olan ANTİK MEDİA krallığının rahip sınıfıdır.
Maguşlar, Kuzey Aryan!'da kurulmuş olan antik Media Krallığının rahip sınıfıydı. Maguşlar sihir yapabilme, hadisleri ve rüyaları yorumlayabilme ve astrolojik öngörülerde bulunabilmeleriyle ünlüydüler.

Maguşların bu ritüel bilgisi nedeniyle Zerdüştlüğün tek gerçek rahipleri olduklarına inanılırdı. Maguşların Zerdüştleri etkileyip etkilemedikleri ya da onun takipçisi olup olmadıkları bilinmemektedir. Maguşlar, “Efendi Tepesi” denen tepenin üzerinde kesintisiz olarak nöbet tutarlardı. Büyük yıldız görünene kadar nöbet tutulması gerektiğine ve yıldız göründüğünde de büyük kurtarıcının geleceğine inanırlardı.
Maguşlardan -Müneccimler olarak- İncil´

Maguşlardan sadece Matta İncili'nin ikinci bölümünde bahsedilir:

« İsa'nın Kral Hirodes devrinde Yahudiye'nin Beytlehem Kenti'nde doğmasından sonra bazı yıldızbilimciler doğudan Yeruşalim'e gelip şöyle dediler: "Yahudiler'in Kralı olarak doğan çocuk nerede? Doğuda onun yıldızını gördük ve ona tapınmaya geldik."23 Kral Hirodes bunu duyunca kendisi de bütün Yeruşalim halkı da tedirgin oldu.4 Bütün başkâhinleri ve halkın din bilginlerini toplayarak onlara Mesih'in nerede doğacağını sordu.5 "Yahudiye'nin Beytlehem Kenti'nde" dediler. "Çünkü peygamber aracılığıyla şöyle yazılmıştır:6 'Ey sen, Yahuda'daki Beytlehem, Yahuda önderleri arasında hiç de en önemsizi değilsin! Çünkü halkım İsrail'i güdecek önder Senden çıkacak.'"7 Bunun üzerine Hirodes yıldızbilimcileri gizlice çağırıp onlardan yıldızın göründüğü anı tam olarak öğrendi.8 "Gidin, çocuğu dikkatle arayın, bulunca bana haber verin, ben de gelip ona tapınayım" diyerek onları Beytlehem'e gönderdi.9 Yıldızbilimciler, kralı dinledikten sonra yola çıktılar. Doğuda görmüş oldukları yıldız onlara yol gösteriyordu, çocuğun bulunduğu yerin üzerine varınca durdu.10 Yıldızı gördüklerinde olağanüstü bir sevinç duydular.11 Eve girip çocuğu annesi Meryem'le birlikte görünce yere kapanarak ona tapındılar. Hazinelerini açıp ona armağan olarak altın, günnük ve mür sundular.12 Sonra gördükleri bir düşte Hirodes'in yanına dönmemeleri için uyarılınca ülkelerine başka yoldan döndüler''.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Ahamenişlerin sadece günümüz İranlıların olmadığı biliniyor. Ahameniş tahtına geçen pers kralı Xerxes (serhaş) Kürttür Babası Darius'ta Kürttür
I. Serhas, yıllardan bu yana babası Darius'un yunanlara karşı başlattığı savaşı sürdürmek için hazırlanıyordu. Atina'ya karşı büyük orduyla sefere çıktı. MÖ 484'te Serhas komutasındaki ordu Anatolya'ya vardı ve Çanakkale'de, Çanakkale Boğazı (Dardanel)'in karşı kıyısında yer alan Abidos'a gemilerden bir köprü yapıp askerlerini boğazdan karşıya geçirdi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diaku Publications

"Medlerin diline dair metinler çok kısıtlıdır.

Bu metinler üzerinden dilbilgisini yeniden yapılandırmak oldukça güçtür.

Mevcut metinler üzerinde yapılan araştırmalar Med dilinin Kürdçe'ye yakın olduğunu dolayısıyla Kürdçe'nin Med dilinden geldiği açıktır."

P. Lecoq, Pers Yazıtları Akademik Araştırma, Paris, 1997

 

 

 

 

 

 

 

 

''Persepolisteki (Taht-ı Cemşid) figür ve heykel gelenekleri Medya geleneklerine göre yapılmıştır. Perslerin bu özellikleri Medlerden aldıklarını anlaşılıyor...''

Igor Dyakonov,
Med Tarihi

 

 

 

 

"Ben, (Tritantaechmes) Siyaksares ailesinden (Med) Sagartyalıların kralıyım" (Rölyef, Bisutun)

Heredot'a göre Sagartyalılar, Medlere ittifak halindeydi. Göçebe olan Sagartyalılar yay ve ok kullanımında oldukça başarılıydılar.

Tritantaechmes, I. Darius tarafından idam edildi.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KÜRDLER - MEDENİYETİN EN ESKİ KAVMİ

Medeniyet medeniyet olalı, Kürdistan topraklarından başka bir yerde yaşamamış olan kürdlerin tarihinin 'olmaması' mümkün müdür?

Kürdler yeryüzüne gökten zembille indirilmediler. Ülkemizi elimizden alan barbar fetihçi-müslüman araplar, türkler ve acemler (farslar), işgalci oldukları gibi aynı zamanda büyük bir talancı ve HIRSIZDIRLAR. Tarimizi bile çaldılar.

Örneğin Dr İsmail Beşikçi'nin dediği gibi, Kürdistan'da arkeolojik kazılar neticesinde ortaya çıkan tarihi eserleri, binlerce yıdlır Kürdistan'da yaşayan kürdlere ait olan bu tarihi eserleri bile, kürdlere değil ama, ya asurlara, ya ermenilere, ya araplara, ya acemlere (farslara) ve hatta bölgeye daha dün gelmiş türklere bile ilişkilendirirler.

Buna ahlaksızlık ve hırsızlık ve hatta medeniyet düşmanlığı denir. Çünkü kürdler ve kürdlerin üzerinde yaşadığı ülkeleri Tarihi Kürdistan, medeniyete en büyük hizmetleri vermiş bir ülke ve halktır.

 

 

 

 

ANABASIS

PARTHIA

KOMOH-KOMAGENE

SOMER-SUMER

ŞEDDADÎ

KURDERNAS HARKOMST

 

 

DÎROKA KURDA

 

 

 


Foundation For Kurdish Library & Museum