GÛTÎ - GUTÎÛM
The First Known Kurdish Kingdom 2150 BC
(Yekem Mîretiya Kurd)

Home  |  Destpêk  |  Ana Sayfa

"It is an unfounded claim that the Kurds are nomads. Kurds have been living in the Middle East for thousands of years.

The 'Kardo' 'Kardoki' referred to by the Babylonians are Kurds. Kurti and Guti are synonymous. Gutium is the old name of Kurdistan ... "

Historian William Linn Westermann/ Peoples of the Near East (1944)

 

 

 

GUTIUM - Approximate location of Gutium

Gutian is the earliest documented Indo-European language

The Gutians, the producers and founders of civilization, who were mainly engaged in animal husbandry, were also a warior people who were militarily organized against the non-productive plunderers and slavers and civilization destroyers. They were found in all regions of Mesopotamia from 3000 BC and at the same time ruled at the different regions of Mesopotamia. For example, they ruled in Sumer for more than a hundred years.

 

 

 

 

Guti - Kurti - Kurd

Guti (Gu/ga-ti), Gayi, Goyi ´The People with the ox
The very first people on the historical Kurdistan is the first people who invented agreeculture and domesticated animals
Picture: Is an ancient tomb stone which is found in Dersim province in Kurdistan

 

 

 

 

 


.

Det kurdiska folket härleder sitt ursprung från de forna gutierna, eller kyrtierna, kurtierna som också kallas. Gutierna levde och härskade i hela den övre (nordliga) delen av Mesopotamien år 2200 f Kr. Gutierna bredde ut sitt rikes Gutians gränser från dess ursprungsgeografi, från de kaukasiska bergskedjorna, långt ner söderut ända till Babilonien. Det var gutierna som bildade kurdväldet Kardunijash i Babilonien.

Aryan olan bir grup iklim şartlarından ötürü daha verimli dağ ve ovalara çekildiler.
Bunlara bir süre sonra Kurti (Dağlı Halk) denildi. Yaşadıkları bölge Kutium (Gutium) adını aldı. Kurtiler daha sonra kurulan ilk büyük Kürd Devleti olan Medler oldu.

Kürdlerin ilk atalarından olan Gutiler günümüz Kürd coğrafyasında Kürdlerin yayılmasında büyük bir rol oynadılar.
İstilacı ve saldırgan Akad İmparatorluğunun yayılmacı politikasını birleşerek bertaraf ettiler ve imparatorluğu yıktılar.
Akadların yıkılışı Gutilerden sonra gelen Kürd klanlarının yayılmasına imkan sağladı...
Tarım ve hayvancılığı insanlığa öğretmişlerdir. Ayrıca iyi mimar olarak bilinirler.
Gutilere, Babilliler “Karda” Akadlar “Kardu” Sümerliler'de “Kurti” derlerdi.

 

 

 

Gutian döneminin en iyi bilinen Sümer hükümdarı, Lagash Ensi Gudea idi

 

Sümerlerin Gutian Hanedanlığı

Gutian Hanedanlığı Mezopotamya'da M.Ö. 2150'de (kısa kronoloji), Uruk kralının Ur-Utu Saltanatı'nın (veya Lugal-Melem) Saltanatı'nın sonundaki Sümer kral listesine göre, Akkad'ı istikrarsızlaştırarak iktidara geldi. Belki bir yüzyıl kadar hüküm sürdüler (kral listesinin kopyaları 25 ile 124 yıl arasında değişiyor); 91 yıl genellikle muhtemel olarak belirtiliyor. Hhanedanı Ur'un 3. hanedanı tarafından başarıldı. Gutiyen Halkı (Guti) Gutium'a aitti. Tahminen merkez Zagros Dağları'nda, kökenleri hakkında neredeyse hiçbir şey bilinmemekle birlikte Gutians vur-kaç taktiklerini uyguladılar. Baskınları Sümer ekonomisini mahvetti. Durum açlıktan sonuçlanan güvenliksiz bir hale geldi.
Uruk böylece bir 5. hanedanı geliştirebildi. Akkad kentinde bile, yerel bir hanedanın hüküm sürdüğü söylenirdi.

 

The ancestors of the Kurds, the Guti, were not barbarians, as some Western writers and historians claim. These false information about the Gutians were deliberate false claims that the Kurds did not mention their own history. Guti were a pioneer people in agriculture, animal husbandry and architecture.

 

Bazı Batılı yazarların ve tarihçilerin iddia ettiği gibi Kürtlerin ataları olan Gutiler barbar değildi. Gutiler hakkındaki bu yanlış bilgiler, Kürtlerin kendi tarihlerinden bahsetmemeleri için kasıtlı olarak söylenmiş yanlış iddialardı. Gutiler, tarım, hayvancılık ve mimaride öncü bir halktı.

 

 

 

 

 

 

 

Manna ve medlerin ataları olan gutilere ait olduğu düşünülen Hamedan kazılarında bulunmuş heykel...

Dilbilimci V. Ivanov, gutilerin konuştuğu dilin 'Hint-Avrupa' dil grubuna ait olduğunu belirtmiştir.

Gutiler tarım, hayvancılık ve mimari de oldukça geliştiler.

Taraflı davranan Sümerolog ve Asurologların iddia ettiği gibi Gutiler "yağmacı" değillerdi.

Gutiler M.Ö. 3100’lerde güçlenerek sümerlerin hâkimiyetini ele geçirmiş, akadların topraklarını ele geçirdiler ve M.Ö.2700’lere kadar hüküm sürdüler.

Gutiler, büyük karakterli, sert mizaçlı, güçlü, dirençli ve savaşçılıkta kahraman insanlar olarak bilinirdi.

Bir Sümer şehri olan Lagash'ı gutiler ihya etmiş ve sanata önem vermişlerdir.

Gutiler modern kürdlerin atalarıdır. 

 

 

"Kürdlerin göçebe olduğu temelsiz bir iddiadır. Kürdler Ortadoğu'da binlerce yıldır yaşıyorlar.

Babillilerin bahsettiği 'Kurdo' 'Kurdoki' Kürdlerdir. Kurdo ve Guti eşanlamlıdır. Gutium Kurdistan'ın eski ismidir..."


Tarihçi William Linn Westermann

(1944), Yakın Doğu Halkları

 

 

“Antik dönemde, Ermenilere ait bölgeler içerisinde, Van Gölü’nün güneyindeki yüksek dağlardan Asur vadisine doğru, sınırları Dicle’ye kadar uzanan topraklar, modern çağa değin Kürtlerin merkezi olmuştur. Kardukların modern Kürtler olduğuna şüphe yoktur.”

R. Kiepert (1846-1915)

 

 

''Kardukiler ya da diğer adıyla Kürdler kendi krallıklarını yönetiyorlardı. Tarım ve sığır yetiştiriciliğinde oldukça başarılı bir halktı.

Asur kaynaklarında 'Kardu' diye teleffuz edilmişlerdir.''

Alman Coğrafyacı Heinrich Kiepert (1818-1899)

 

 

''Antik Dünyada Kürd halkı üç krallık kurdu; Guti Krallığı, Urartu Krallığı, Lullu Krallığı. Ayrıca iki imparatorluk; Kassite İmparatorluğu ve Hurri-Mittani İmparatorluğu.
Bu iki imparatorluk M.Ö 2000'de Antik dünyayı kontrol etti''

Coğrafyacı Heinrich Kiepert (1818-1899)

 

 

"Kürd sözcüğünün anlamı çoban - g öçebe değildir. Kürdler Sümer ve Babil tabletlerinde Guti veya Kurti olarak geçmektedirler. Binlerce yıldır aynı coğrafyada yaşarlar."

Tarihçi William Linn Westermann

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Kürderin ataları olan Gutiler bazı Batılı yazar ve tarihçilerin söyledikleri gibi barbar değillerdi. Gutilerle ilgili bu yanlış bilgiler Kürdlerin kendi tarihlerinden söz etmemesi için ortaya atılan yalan ve çarpık iddialardı. Gutiler tarım ve mimaride üstün bir halktı.

 

 

SÜMERLER KUZEY MEZOPOTAMYA'DAN, TOPRAĞINDA İLK DEFA EKİN EKİLMİŞ TARİHİ KÜRDİSTAN'DAN BASRA KÖRFEZİ CİVARINA GÖÇ ETMİŞ ESKİ BİR KAVİMDİR

Umma Şehir Devleti kürdlerin ataları gutiler tarafından M.Ö 2130 yıllarında kuruldu.

Guti Kralı Sium'a bağlı Umma Şehir Devletinin Prensi Lugalannatum idi.

Kürdlerin ataları olan gutiler "barbar" değillerdi. Kentli ve Tarım yapan bir toplumdu.

 

 

 

 

 

GUT/GUTİ/ĞUTİ - GOT/GÖTA HALKI

GUTİ HALKI
Gutiler

 

"Gutiler savaşçı halk olarak adlandırılıyorlar. Gut veya Got olarak adlandırılan bu halkın bir kolu Hindistan diğer bir kolu Avrupa'ya göç etti.
Avrupa'ya göç edenler mimarlığın Gotik evresini başlattılar."

L. A Waddell, 1929

Gutiler M.Ö 3000 yılında yaşamış, kürdlerin atalarıdır. Avrupa'ya, göç eden gutilerin adı bile hala aynı şekilde, 'got' veya isveççe'deki gibi,
'göta' olarak telafuz edimektedir. Tarihi Mezopotamya mimarisinde temel bir rol oynayan gutilerin Avrupa'daki, örneğin İsveç'teki
mimarisine 'gotisk stil' denir, yani guti mimari stili. İsveç ana kara parasının orta bölgesini oluşturan Gotaland denlen bölgenin doğusunda;
Sigtuna şehri debilen İsveç'in en eski yerleşim merkesi olarak kabul edilen bu şehir, telafüzü zamanla değişmiş olan guti adını talımaktadır.Ama Sigtuna'nu güney
duğusundaki deniz'de (Baltık) bulunan ve gutilerin toprağı anamına gelen Gotland adası ise hala açıkça bu tarihi halkın adını taşımaktadır.

 


 

Bu halk' Guti/Gurti/Kurti Gut ve Kut şeklinde de adlandırılmaktadır. Alman asıllı Asur Bilimci Prof. Prof. Benno Landsberger’e göre Gutiler Akad bölgesindeki Sami Krallarını yenerek 125 yıl Mezopotamya’ya hükmetmişlerdir.

M.Ö. 1900–1800 tarihleri arasında Süleymaniye yakınlarında yaşayan Lullu Kralına ait bir kitabede Gutti adında bir halktan bahsedilmiştir. Asurlu Tıglat Plaser döneminde yazılmış iki tabletten birinde Kuti, değerinde Kurtie kelimelerine rastlanılmıştır.

Encyclo-pédie Britannique, Kürtlerin atalarının Gutiler olduğunu ifade etmektedir.

Bazil Nikitin'e göre Gutiler, küçük dağlı büyük bir kavimdir. Nikitin, barbar bir kavim olan Gutilerin, Sami (Arap-Yahudi) ırka mensup olmadıklarını, kuzeyden gelerek, M.Ö. 2622 yılında Sargonlu hanedanına son vererek, 2498’e kadar bölgeye hâkim olduklarını ve Gutilerin açık tenli olup, Nordik ırkından olabileceklerini, dillerinden yana bir bilgi bulunmadığını belirtmektedir .

Birçok tarihçi Gutilerin Kuzey Kafkasya dolaylarından bu bölgeye geldiğini ifade ederlerken, Sümerolog Kemal Balkan’ın Kutlarla ilgili yaptığı çalışma, Sümer ve Kut meselesine biraz daha açıklık getirmektedir. K. Balkan, Prehistorik (tarih öncesi) dönemde Kutların, Hazar denizinin güneydoğusu ile Amuderya/Ceyhun (Oxus) nehri arasındaki bölgede, bugünkü Batı Türkistan’da oturduklarını, M.Ö. 2500–2400 yıllarında batıya yönelerek Zağros dağlık bölgesinin kuzey doğusuna yerleştiklerini, buradaki yerleşim alanlarının Yorgantepe ile Kerkük’ün doğusunda Küçük Zap ile Diyale nehirleri arasında olduğunu ifade etmiştir. Kutların büyük bir bölümü Zağros dağlık bölümünde kalırken, bunlardan kopan bir grup kuzey batıya, Fırat nehri dolaylarına göç etmişlerdir. M.Ö. 2260–2223 yılları arasında meydana gelen bu göç sonrasında Fırat bölgesine yerleşen Kut topluluğunun M.Ö. 2223–2198 yılları arasında burada yaşamakta olan Subarlarla kaynaştıkları anlaşılmaktadır.

Sümerolog Prof. Kemal Balkan’ın sınırlarını çizdiği Asya’daki Guti toprakları, aynı bölgede yaşamış olan Soğd halkının yaşam alanlarıyla uyuşmaktadır. Bu nedenle Guti ve Soğd halkı arasında bir ilişkinin var olması muhtemeldir. Kuşkusuz bu ilişki yeni araştırmaları gerektirir.

M.Ö. 2400’lerdeyse Orta Fırat bölgesine yerleşen Kutlar, Tigiran adıyla bir de şehir kurmuşlardır. Habur, Balih ve Orta Fırat’a hâkim olan Kutlar, sırasıyla Hippar, Umma, Akad Agade, Sümerlerin Ur, Babilonya gibi şehirlerini ele geçirerek güneye doğru genişlemişlerdir. 30–40 yıl kadar bu bölgeye hâkim olan Kutlar, M.Ö.2116 tarihinde Uruk Kralı Utu-Hegal tarafından mağlup edilmişlerdir. M.Ö. 2000 yılından sonra yazıldığı sanılan Asur kaynaklarında, aşağı Zap Suyu’nun güneyindeki dağlarla Süleymaniye şehrinin kuzeyindeki bölgede yaşayan Kutlar hakkında kayıtlar da mevcuttur .

Eski Akad (M.Ö. 2340–2159) zamanından başlayarak, Kutlardan kalan az sayıdaki belgede ve eski Babil (M.Ö.1894–1600) çağının geç zamanlarına kadar her devirden yazılı kaynaklarda geçen kişi, yer ve nesne adları toplanmıştır.

Söz konusu yazıtlarda geçen Guti kral adları; 1-Yarlagan 2-Tirigan 3-Şarlak, Çarlak 4-El-Ulunmuş 5-İnim-Bakaş 6-Nikil Lakap 7-İnkuşi 8-Şarlak 9-Laşirap şeklindedir.

Ermeni kaynaklarına göre Guti veya Goti denilen diğer bir kavim, 4. yüzyılda Tuna nehri ile Karadeniz’in kuzeyinden Polonya ve İskandinavya’ya kadar yayılan bir topluluk iken, Hunların günümüz Rusya ve Doğu Avrupa’sına gelmesiyle, Hunlara yenilerek önceleri Trakya’ya, oradan İtalya ve İspanya’ya göç etmişlerdir. Ermeni tarihinin ifade ettiği Gotiler, Avrupalı Gotlar olup, ilk kez ifade edilmiş bir bilgidir.


 

TARİHTE ARYANLAR
Aryan, Kürdlerin diğer ismidir.
Kürdün asaletini ifade eder.
Batılı tarihçiler iki isim arasında bağı kopardılar ve nispeten unutulan Aryan ismini ön plana çıkararak onunla Kürdlerin tarihte oynadıkları muazzam rolü maskelemeye çalıştılar.
Kürdler tarihi araştırdıkça hakikat ortaya çıkıyor. Ahmed Zekî

 

 

 

GUTIUM

 

Gutiler (sümerce: Gu-ti-um, Guti, Qurti) Zagros Dağlarında yaşayan pre-historik antik halk. Gutiler hakkında sümerler yazmıştır.
Sümerce açık tenli açık renk saçlı insanlar anlamında da kullanılmış ya da açık tenli insanlar ilk defa gördükleri için aynı manada benzer.
Gutiler coğrafya olarak Zagros Dağlarında yaşayan tarähä halk. Gutiler hakkında sümerler, babiller ve uzun yıllar sonra asurlular birbirleriyle çelişmeden, Zagros dağlarının Orta ve Kuzey bölgelerinde Guti ya da Qurti adında halkın yaşadiği ve ülkelerine de Gu-ti-um dendiğini yazmışlardır.

Gutiler hakkında genelde düşmanları ve komşuları tarafından yazılmış kaynaklar mevcut kendi dillerindeki kaynaklar çoğu henüz çözülmemiş
ya da onlara ait olduğu kayıtlara geçilmemiş.

Sümerler'le çağdaşlar, ilk rasathaneyi kurmuşlar bir çok hastalık için tedavi yöntemleri bulmuşlar gerek Yunan mitolojisi gerek Roma mitolojisi Hitit dininin ana membaasını oluşturur, özelikle Yunan Apollo Delphoi tapınağının bilgelik öngörülük Gutti'lerden tarikat oluşumlarının etkisinde gelişmiş özelikle kadın bilgeliği,
Bir çok rölyef duvar ve taş oymasında müzik enstrümanları görülür bunlardan en önemlisi bağlama benzeri dışında kurrana, flüt ve bender tarif edilebilir
Guttiler tıpkı Sümerler gibi çivi yazısı kullanmışlar genelde savaşçı bir halklar ancak tarih kitaplarında anlatıldığı gibi sanat ve kültürden uzak durmamışlar sazbendik onlardan çıkmış,
Kök boyaların ilk kullanımı kültürde görülür hint Avrupa dili konuşulduğu kesin olan ırk olarakta açık tenli hatta sarışın olarak tarif ediliyor.
Akadların hakimiyetine son vermişler sonraki süreçte ise Hitit imparatorluğu ile ortak bir ülke ve medeniyet kurulduğu tahmin edilir çünkü bir çok Hitit Yazıtları'nda guttileeden söz edilir ve bir çok yazıt tablet guttice yazılmıştır bu da ortak bir ülke medeniyet olduğu anlamına gelir

 

 

 

 

 

 

 

 

GUTI TABLET

“Akkad alfabesi ile yazılmış bir Guti Tableti (M.Ö.2130) Sümer İmparatorluğuna karşı birleşen Hurri ve Mittaniler, büyük bir imparatorluk kurarak
Arrapkha ( Kerkük’ü ) Sümer İmparatorluğundan büyük bir savaş sonucu almışlardır.”
"Kêla (nivişta) Gutiyan, bi alphabet akadiyan (B.Z.2130)

A Guti Tablet (2130 BC) written in the Akkadian alphabet, Hurrians and Mittanis united against the Sumerian Empire, establishing a great empire and took Arrapkha (Kirkuk) from the Sumerian Empire as a result of a great war

M.Ö 2150 Gutiler, Kerkük şehrini ele geçirdiler. Batılı kaynaklarda Gutiler için ‘’Zağros Dağının sakinleri’’ denilir.

Gutiler uzun süre Kerkük ve civarında hakimiyet sağladılar. Gutilerin hakimiyetini, Sümer İmparatorluğu ele geçirerek şehre hakim olmuştur.

Sümerİmparatorluğuna karşı birleşen Hurri ve Mittaniler, büyük bir imparatorluk kurarak Arrapkha (Kerkük’ü) Sümer İmparatorluğundan büyük bir savaş sonucu almışlardır.

Zagros Dağlarında yaşayan antik halk.

Kerkük'ün eski ismi: Arrapkha kelimesinin araplarla hiçbir ilişkisi olmayan latince'nin ARROW yani 'ok'', "mızrak" kelimesidir.
Kerkük'ün adı "ok", "mızrak" kelimesinden gelmektedir. Kürdçe latince'den çok daha eski bir dil olduğu için bu latince'nin arrow kelimesinin kürdçe'nin 'TÎR' kelimesinden türediğini söylemek daha doğru olur. Daha sonra bu kelime erkeklik cinsel organı (fallos) anlamına gelen 'kîr' olarak telafüz edilmiştir. ''Kîr'' erkeklik cinsi organı antik inanç ve kültürlerde üreme, çoğalma ifade ettiğinden dolayı bereketin sembolü olarak kabul edilmiş olmasından dolayı da kutsanmıştır. Hatta tanrıyı bile temsil ettiği kabul edilmiştir. Bunun için alfabenin en ilk harfi olarak konulmuştur. Birçok eski alfabedeki ''A'' harfi işte bu TÎR/KÎR sembolünden türemedir ve kutsal sayıldığından da en ilk sırada yer almıştır.

Günümüzde kullanılan Kerkük ismindeki son takı bölümü olan 'kük', yine latince'de erkek cinsel organı anlamındaki 'kak', 'kuk' kelimesini içeriyor. Tesadüfün bu kadarı da çok sayılır.

 

 

 

“Kürdlerin ataları Gutiumlar, Akkadlıları devirdikten sonra M.Ö 2264-2137 yılları arasında, Gutium Hanedanlığı olarak hüküm sürmüşlerdir...”

Arshak Safrastian, 1909, Brîtanya'nın Bitlis ve Van Konsolosu..

 

 

 

 

 

 

 

 

GUTÎ, GORD, KORD, KARD, KURTÎ, KIRDÎ = KURD

GORDUENNE, GORDÎON, CORDUENNE, K/CARDUENÎ, K/CORDÎAE, K/CARDAKES, K/CARDUK, K/CARDU-CHI = KURDISTAN



Doğubilimci Theodor Nöldeke 1836-1930

"Kürdlerin ön adları "Kirti" olarak bilinmektedir. Strabo'nun bahsettiği Kyrtio ve Livius'un bahsettiği Cyrtiler Kürdlerin ön adlarının biçimleridir.
Topraklarına 'Kardu' deniliyordu ve Medler olarak bilinirler."

Guti mi yoksa Guteanlar mı
Eski zamanlarda Zagros Dağları ' nın (şimdiki Acemistan-İran ve Düzlük bir bölge adı olan Irak sınırında) göçebe insanlarıydı.
Vatanları Gutium (Sümerce:) olarak biliniyordu.
Gutium ve Akad İmparatorluğu arasındaki çatışma, MÖ 3 Milenyum ' un sonlarına doğru imparatorluğun çöküşüne bağlandı.
Gutilet daha sonra güney Mezopotamya 'yı ele geçirdi ve Sümer'de kraliyet hanedanı kurdu. Sümer kral listesi,
Akad İmparatorluğu ' nun çöküşünden sonra Guti ' nin birkaç nesil boyunca Sümer ' e hükmettiğini biliniyor.
Koti ya da Kut united
Kut, Arcos dağlarının kabileleriydi
Onlarla Akad imparatorluğu arasındaki çatışma, MÖ üçüncü bin yıl sonunda imparatorluğun çöküşüne yol açtı.
Kutlar, Gutlar daha sonra Güney Mezopotamya 'yı işgal etti ve sümer' de bir Kraliyet Hanedanı kurdular.
Çivi yazısı krallarının listesinde Akad imparatorluğunun çöküşünden sonra birkaç nesildir
Bu süre boyunca Sümer ülkesini yönettiklerini gösteriyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Gutiler M.Ö. 3100’lerde güçlenerek Sümerlerin hâkimiyetini ele geçirmiş, Akadların topraklarını ele geçirdiler ve M.Ö.2700’lere kadar hüküm sürdüler.
Gutiler, büyük karakterli, sert mizaçlı, güçlü, dirençli ve savaşçılıkta kahraman insanlar olarak bilinirdi.

"Kürdler, dağların arasında büyüdüler, güçlendiler, boy pos kazandılar."
Guti ve Lullubileri iki Kürd aşireti olarak değerlendiren Naram-Sin bu iki Kürd boyuna saldırıp binlerce insanı öldürmüştür.
Akkad Kralı Naram Sin'in ölümünden sonra Gutiler Zagroslarda örgütlenerek Akkadlıları tarihten sildiler.

 

Büyük Sovyet Ansiklopedisi'nde Antik Çağ'da yaşayan Gutilerin, Kürd olduğu geçmektedir.
Aynı şekilde 'Afrika ve Ortadoğu Halkları Ansiklopedisinde yine Gutiler, Kürd olarak geçer.
Gutiler antik çağda Zagros dağlarının orta ve kuzey bölgelerinde yaşardı.

 

 

 

 

 

 

Tablett från Akkadiska imperiets period (2334-2150 f.Kr.)

Det står i den akadiska tabletten att gutierna [folk med ixe betyder ordet-ö] är bra jordbrukare och djurhållare.
På de sumeriska tabletterna kallades "Kurti-Gurti"erna de som genomförde den agrara revolutionen (jordbruks revolutionen)
Kurderna lärde mänskligheten om jordbruk och djurhållning, civilisationens grogrund.

På de sumeriska tabletterna kallades "Kurti-Gurti"erna de som genomförde den agrara revolutionen (jordbruks revolutionen)
Kurderna lärde mänskligheten om jordbruk och djurhållning, civilisationens grogrund.

Två av de belästa historiekännare; Carl-Elof Svenning (1964) och Ferdinand Hennerbichler (2004) skriver följande:
''Den bördiga halvmånens område har sedan gammalt varit berömt för sin textilindustri. ”Innan sidenet kom från Kina och bomullen från Indien, vävarna från detta område har haft ett ständigt behov av ull, och ull kom från de ’kurdiska’ fåren. I främre Asiens städer hade man också behov av det ’kurdiska’ fårköttet. Så spelade kurderna en viktig roll i Främre Asiens ekonomiska liv – som dess djuruppfödare. Den rollen torde de tidigt ha kommit att spela. Det var kanske de som införde hästen hos assyrierna en gång. Och hästen uppföder de i viss mån fortfarande''. Carl-Elof Svenning, Politisk tidskrift, CUF, januari 1964, om de moderna kurdiska herdestammarna”)
"De vetenskapliga bevisen visar tydligt att förfäderna till kurderna levde i den tidigaste spårbara BÖRJAN i Nära östern i Eurasien (mellan Asien och Europa) i Den bördiga halvmånen (Fertile Crescent) under stenåldern". Ferdinand Hennerbichler (2004)

 

 

 

 

 

Illustration 1800


“Gutiler, Akad egemenliğinde olan Babil’de bir şehre saldırıp ele geçiriyor.”


Akad İmparatoru Naram-Sin, Guti ve Lullubi'lerden binlerce insan öldürmüştür.
Gutiler, Zagros dağlarında birleşerek Akad İmparatorluğuna saldırıp İmparatorluğu tarihten silmiştir.
asurlular ve akadlar tarihin en vahşi iki kavmi idi. Kürdler bugün olduğu gibi tarihte de hep zulme karşı savaşmış insanlık erdemlerini koruyan bir kavinmdir.

Gutiler 1500 yıl Mezopotamya’ya etki etti. Asur kralı Shalmaneser,mitanniler’e sefer düzenlemiş ve mitanniler’e karşı zaferini gutiler’e karşı zafer olarak kabul etmiş ve demiştir ki;
“Ararat sınırından Tur Âbidin’e kadar bu ülke içinde su gibi guti kanı aktı”.
Kürdlerin ataları mitanni adındaki "mit" kelimesi günümüz kürd dini olan ezidi dini inancıyula alakalı bir kelimedir. Bir Hint-Aryan dini olan güneş tapınması ve tanrısı Mithra ile ilişkilidir
Mitraizm kürdlerin milli diniydi ve krallarına ve imparatorluklarına Mitra isimleri verirlerdi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lulubi (Lolo) hükümdarı Anubanini gösteren rölyef, Kirmaşan
M.Ö 3000 Zagros bölgesinden yayılan Lulubiler, Kürdlerin atalarıdır.
Büyük Sargon'un torunu olan Naram-Sin, Lullubi'lere katliam yapmıştır.
Babil ve asur yazıtlarında Guti, Lulubi ve Subartular aynı millettir.

 

M.Ö 2150 Gutians (Gutiler) Kerkük şehrini ele geçirdiler. Batılı kaynaklarda Gutiler için ‘’Zagros Dağının Sakinleri’’ denilir.

Gutiler uzun süre Kerkük ve civarında hakimiyet sağladılar. Gutilerin Kerkük hakimiyeti, Sümerler tarafından sonlandırılmıştır.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Lullubi Kralı Anubanini, ülkesine saldıran yay ve balta taşıyan birini ayaklarının altında çiğniyor.
Lulular, Kürd boyudur. Gutilerle aynı millettir. Büyük Sargon'un torunu olan Naram-Sin, Lullubilileri katliamdan geçirmiştir. “Guti kanı” akıttığını belirtmiştir.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Guti Kralı Enridavazir, kabileleri (modern karşılığı aşiret) birleştirerek Akad egemenliğinde bulunan Nippur şehrine saldırıp Naram-Sin'i mağlup etti.

Akad Kralı Naram-Sin 'Gutium' (Kürd) topraklarında acımasız katliamlar ve tecavüzler yaptı.


Guti Kralı Enridavazir M. Ö 2200 yıllarında kendisini "Kurti Kralı" ilan etti.

M.Ö 2218'de Akkad Kralı Naram Sîn, futilere saldırdı ve çok sert bir karşılık aldı. Guti kralı Enrida Wazîr onları mağlup ederek güneyin derinliklerine kadar indi ve kutsal Nippur'u dahi ele geçirdi. Sümerler onun için bir ilahi bestelediler.
Bu gelişmeden sonra Guti "kralları" da Sümer Krallar Listesi'ne "Gutilerin kralı yoktur" notuyla eklendi. Guti krallarının ilginç bir şekilde çok kısa dönemlerle tahtta kaldıkları görülüyordu. Sonradan anlaşıldı ki bu Gutiler birer dönem için seçilmiş yöneticilerdi.
Seçimle gelen krallar en fazla 7 yıl en az ise 1 yıl tahtta kalmışlardı. Son Guti kralı Trigan'ın hükmü ise 40 gün sürmüştü. Bugün Kürtçe'de halen de kullanılan zîr, kizîr, wezîr sözcüklerine ilk vezir kral Enrida Wazîr adı sebebiyle yeniden bakmamız gerekiyor.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Doğu Kürdistan'ın Salmas şehrindeki kazılarda keşfedilen Lullubilere ait bronz Erkek kafası...

"Modern Kürdlerin anavatanları Zagros Dağlarıdır. Kürdler bu coğrafyanın asıl yerlisidir. Modern Kürdler Guti ve Lullubi'lerin torunlarıdır."

Sümerolog Ephraim Avigdor Speiser (1902-1965)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Sümer Kralı Utuchengal'ın Guti'lere karşı başarısını anlatan tablet.

Sümer Hanedanlığı krallarından Utuchengal, Guti (Kürd) Krallığına karşı yapmış olduğu savaşı kazanarak Guti'lerin egemenliğine son verdi.

Guti kralı Tirigan bu savaşta yenildi.

Kaynak: Musée du Louvre, Paris

 

 

 

 

 

 

 

 

 

GUTİ kralı zevcesi olan, Kubaba tarihteki şimdiye kadar bilinen ilk kraliçe. Tebası kendisine tapsın babında kendini tanrıça ilan etmiş, Kubaba, kraliçelikten tanrıçalığa

Tarihteki ilk kraliçenin biyografisi:
.
Kraliçe Cobaba/Kubaba, dünyada ve tarihte bilinen ilk kraliçe olarak kabul edilir, Mezopotamya topraklarına hükmetti ve savaşan ilk kraliçe
ve orduların komutanı olarak kabul edildi. Hayatına normal bir şekilde başladı ve hayat uzun olaylarla ilerleyene kadar, bir kraliçe olarak tahtta oturmak
ve daha sonra Mezopotamya'nın Rafid tanrıçası olana kadar s koruyucu kadın olarak rahibe olarak tapınakta hizmet verdi.

Sümer kral listesinde adı geçen tek kadın o.
Tarihi belgeler, 100 yıl hüküm sürdüğünü, barış ve refah ile kutsanmış olduğunu gösteriyor
Sümer belgeleri, onun Kish hanedanının kurucusu olduğunu gösteriyor.
Kraliçe Cobaba, Suriye'de Meryem Krallığı Kral Charometer'ı yenmesiyle ünlüydü ve böylece tarihte bir savaş başlatan ilk kadın oldu ve onu kazanmayı başardı..
Ayrıca Akshak krallığını yenmeyi başardı ve onu kendi krallığına kattı.
Kraliçe Kubaba, Gutti Kralı Haplum ile evlendi ve hanedanı, Sümer'deki Gutti hanedanı tarafından biliniyordu ve ölümünden sonra, Mezopotamya ve Horites ülkesine yayılan tapınaklar ve annenin unvanıyla onuruna tapınaklar dikildi. Ona tanrıça ünvano verildi

Kaynak
Efsanelerin Divanı
Doğu'nun Gizli ve Gizli Medeniyetleri Tarihi kitabı
Sam Michaels / sayfalar 268, 269, 270

 

Li hin deveran navê wê bû Kîbele, hin deveran jî Matar Kîbela, Ma Kîbebe, Mama Kuba, Mader Kûbilya, Mama Kubar, Ma Kûbîleya.

Yekem kaybanûya di dîroka mirovahiyê de tê zanîn Kubaba, keça bav-kalên kurdan, g ûtiyan, mîrê bajarê Qerqamiş /Cerablûs/ Cerabîsê, Mîro bû. Jineka gelek rind, zana, dadperwer û majîk bû.
Wekî dayikek li gel xwedî derdiket, alîkariya xizanan dikir. 3000 sal B.Z. jiyaye. ajarê Qerqamişê di sala 2011an de ji aliyê dewlete tirk ve wekî herêma eskerî û qedexe hat îlankirin û gelek ji bermahiyên dîrokî jî hatin talankirin. Qerqamiş dikeve sînorê Bakurê Kurdistanê û Rôjava. Li rojava Cerablûs dibêjin û bermahiyên li wir jî ji aliyê DAÎŞ, çeteyên tirkan û arteşa tirkan ve hatin talankirin, xerabkirin. Kêm bermahî li mûzexaneyan tên pêşkêşkirin.



Ji hezkirinan gel wê wekî ewliya, xwedayî dizanîn û rêza wê digirtin. Pişt re navê wê ket nava xwedayiyan û her wisa li nava horiyan, xaldiyan (hattî, h îtît), lûviyan, frîgan, lîdiyan û gelên din ên aryanî belav bû.

 

Di şiklên dîwaran de ew bi henar û simbilê dihate nexşkirin. Henar her di nava Kurdan de pîroz bûye û hê jî di şeva Yeldayê û pîrozbahiyan de henar tê ser destexaneyan.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

MÖ 2150 yılında Guti kralı Terikan,
Sümer şehirlerini ele geçirdi
Sümer ülkesinde Hükümranllığını sürdürdü..
Sümerlerin ülkesini yönettiler,
burda bilinmesi gereken Guttianlar Sümerlerle çağdaşlar ve uzun bir süre kendi toprakları dahil olmak üzere sümer topraklarını da yönettiler.
Bu tablet savaşı sümerlerin tarih yazımı ile kayıt altına alınmıştır.

Guttiler tüm mezopotamyayı kontrol edemediler ve bu, Sümer prenslerinden birinin (Autohikal) başka bir dönemde Uruk'ta bağımsızlık kazanmasına yardımcı olan şeydi, gutti kralı (Terikan) diğer Sümer şehirlerini ilhak etti.
Bu kral, onları kötülükten kovabildi ve onları tarif
Alkoti yılanı ve dağ akrep
Tanrıya karşı elini kaldıran
Ve Sümer krallarının yabancı ülkelere sürgünü
Ve Sümer'i düşmanlık ve nefretle doldurdu
Karısı olan karısı kaçırdı
Oğlu olan çocuk kaçırıldı
Ve ülkede düşmanlık ve isyan yaratın
Tanrı Enlil Guttileri ortadan kaldırmayı seçti, bu yüzden iradesini yerine getirmesi için prensi (Otto Heikal) seçti. İki Gutti savaşçı teslim olmayı ve boyun eğmeyi teklif etmek için geldi, ama o bunu reddetti.
Savaşında iki ordu bir araya geldi, Sümerler galiplerdi, boynundaki kitlelerin önünde ve bununla ilk sümerlilerin yaşadığı kara bir sayfayı bitirdi ve iktidar halkın yanına döndü.
MÖ 2200 yılında (MÖ 22. yüzyıl belli bir yıl yoktur), yani 4221 yılından önce gerçekleşen tarihteki Guttiler ile Sümerliler arasındaki savaşı salranatı anlatıyor
Firavun halkının açlığı MÖ 2150, yani 4172 yıl önce Altıncı Hanedan.

Kaynaklar
1) Bir Grup Araştırmacı, Irak-İran Çatışması, s.41.
2) Fadel Abdul Wahid Ali, tarihin en eski kurtuluş savaşı, Sümer dergisi, Sayı 30, s.164.
3) Samuel Noah Kramer, Sümerler, Çevirmen, s.325.
4) H. W. Saggs, The Greatness that was Babylon, s54.

 

 

 

 

 

 

 

 

"Zagroslarda yaşayan yarı göçebe kabileler ve gutiler, antropolojik bağlamda modern kürdlerin atalarını oluşturuyorlar.
Mezopotamya halkları, Gutileri "Manna" ve "Med" olarak adlandırdılar."

Büyük Sovyet Ansiklopedisi, 1926

 

"Kardukiler, gutilerin en büyük ve güçlü aşiretiydi. Kürdler M. Ö 580 yılında "Kürd krallarının ikamet ettiği şehir" anlamını taşıyan Kirmaşan'ı inşa ettiler.
Medler buraya "Kurtansha" dediler.
Kürdleri "millet" olarak görmeyenler, kendi çıkarları için tarihi çarpıttılar."

Kaynak: Ortadoğu, Bir Okur, Michael Curtis, 1986

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

KÊLÊN QEBRÊN KURDAN BERÎ ÎSLAMÊ


Hemî roj û xencer li ser bûn

"Antik Çağ’da, Kürtlerin ataları olan Gutiler Zagros dağlarında yaşadılar.

Sümerler, babiller ve asurlular’a ait tabletlerde Guti veya Qurti olarak geçerler."

Edmund Ollier, 1890

KÜRD TARİHİ EŞİTTİR İSTİLA TALAN VE BARBARLIĞA KARŞI İNSANLIĞIN DİRENİŞ MÜCADELESİ TARİHİ

- Akad İmparatorluğu dönemine ait bir tablette (M.Ö 2334-2150) gutilerin iyi tarımcı ve sürü bakıcısı oldukları belirtilmiştir.
Sümer tabletlerinde ise Neolitik Devrimi (Tarım) gerçekleştirenlere “Kurti-Gurti” denilmiştir. Kürdler insanlığa tarım ve hayvancılığı öğretmiştir.


Antik dönemden beri tarım ve hayvan üreticisi kürdlerle çekişen avrupalı iki akıncı/fetihçi kavim var: yunanlılar ve romalılar. Bu antik fetihçiler, fetihçi olmayan, tarım ve hayvancılık meslekleri nedeniyle hep toprağa bağımlı olarak BARIŞ ve HUZUR içinde yaşamak isteyen kürdleri sürekli taciz ve istila ettiler ve kürdlerden esir alıp kendi ordularında savaşçı olmaya zorladılar. Bizans ve Roma imparatorlukları tıpkı köleci asurlular gibi kürdleri köleleştirmeye çalışyorlardı.

Bilindiği gibi kürd imparator Siyaksares dağınık Med kabilelerini birleştirerek düzenli bir ordu kurdu. Siyaksares Babil Kralı Nabopolassar'la ittifak yaparak 'Yeni Asur' devletine karşı saldırı başlattı. M.Ö 612 yılında kürdler (medler) Ninova'yı kuşattı ve köleci Asur İmparatorluğunu yıktı. Bu zafer, kürdlerin huzur, güvenlik ve barış isteyen meslekleri olan tarım ve hayvacılık mesleğinin, yani medeniyetin ilk mesleğinin daha uzun yüzyıllar barış ortamı içinde icra edilmesini sağlanmış oldu. Kürdler hiçbir halkı istila edip köleleştirmediler. Çünkü kürdler üretici idi. Öreten de naiflik derecesinde tam uygardır. Bunun için kürdler uygarlık tarihi boyu sadece istilacı, yağmacı barbar kavimlere ve imparatorluklara karşı direndiler ve güçlü ve kudretli olmalarına rağmen en sonunda onları yendiler. Bu şu anlama da geliyor: haklı olan fizikmen veya materyalmen ne kadar zayıf olursa olsun, bir haksızlıkla mücadele ettiği zaman daima başarıyla ulaşır.

İstila ve talanı durdurma ve alt etme konusunda kürd tarihinde kürdlerin Avrupa'nın toplam gücü olan haçlılara karşı verdiği ve kazandığı savaşta çok iyi bilinmektedir. Haçlılar “kutsal toprakları ele geçirme” bahanesiyle Ortadoğuyu işgal etmişlerdi. Bu işgale karşı kürdler direnmiş ve imparator Salehaddin Eyyubi’nin öncülüğünde bütün Avrupa devletlerini yenmişleri. O dönemin büyük Avrupa imparatorluklarından olan İngiltere Krallığı Haçlı Seferlerine katılarak, kralları Aslan Yürekli Richard şahsında hezimete uğramıştı. Kürd imparator Salahaddin, Hattin Savaşı'nda Haçlı Devletleri ordusunu yenerek MS 1187'de Kudüs'ü ele geçirdi.

Eskiden beri istilacı, talancı, işgalci, sömürgeci ve ırkçı Avrupa ülkelerinin kürdlerle düşmanlığı uzun yüzyıllar devam etti. Ta 17. ve 18. yüzyılda bile bu düşmanlıklarını devam ettirdiler. Kürdler hala uygarlığın en büyük düşmanı olan Orta Asya'dan gelmiş üretmeyen, avcı-toplayıcı, talancı, istilacı-yağmacı barbar türk boylarının kalıntıları olan işgalci-sömürgeci türklük devleti Türkiye'yenin Kürdistan'ı işgaline karşı direnmektedirler

Goran Candan .

 

 

 

 

KASSITES

SOMER-SUMER

HATI-HITIT


MITANÎ

PARTIA

HURÎ

LÛLÛBÎ

 

DÎROKA KURDA

 

 


Foundation For Kurdish Library & Museum