CEGERXWÎN
The Poet of Peace & Freedom
(1903 Hesar | October 22, 1984 Stockholm)

The
Kurdish National Poet Cegerxwin
1903 - October 22nd, 1984
Med en stor förhoppning om att Den svenska vetenskapsakademiens Nobelkommitté tilldelar i en snar framtid Nobels litteratur- och fredspris till följandekämpar för kurdisk litteratur och kultur:
1- Cegerxwîn (litteratur)
2- Fawaz Hussain (litteratur)
3- Firat Cewerî (litteratur)
4- Şıvan Perwer (musik)
5- Dr İsmail Beşikçi (lhistoria)
6- Mîr Celadet Alî Bedirxan (litteratur)
7- Mihemed Uzun (litteratur)
12.12.2016
Stiftelsen för kurdiskt bibliotek och museum

| Serxwebûn Kurdino merdino pir xweş e serxwebûn Ev demên tar û teng ku me dî va ne çûn Dest bidin hev hemî, pêşkevin em hemî Da biçin bo welat Yan mirin yan felat Roj li me hate der zû şiyarbin ji xew Ev dema ceng û şer paşketin êdî hew Dest bidin hev hemî, pêşkevin em hemî Da biçin bo welat Yan mirin yan felat Min divê ol û bext min divê pêşveçûn Min divê tac û text min divê serxwebûn Dest bidin hev hemî, pêşkevin em hemî Da biçin bo welat Yan mirin yan felat #Cegerxwîn |
XWENDIN

Serok serokẽn me yên çê |

Ger dixwazî tu rabî, Seydayê Nemir Cegerxwîn (1903-1984) (Gora Wî bihuşt be seydayê Cegerxwîn çi xweş bersiva biratiya qelp a musulmanetiya dagîrkerên ÎSLAMÎST ên TURK-ARAB & PARS'a daye') ________ BAKIN barışın ve özgürlüğün ölümsüz şairi Cegerxwin SAHTE BARIŞ HAVARİLERİ ve SAHTE MÜSLÜMAN KARDEŞLİĞİ konusunda tarini bilmeyen kürdlere NE NASİHATLER ETMİŞ: |

FREDENS och FRIHETENS POET som han kallas: den kurdiske nationalskalden Cegerxwin..
Att bli påkommen att man läste Cegerxwins dikter innebar 10 års långt turkiskt, irakiskt, iranskt och syriskt fängelse - om man nu inte blev dödad med tortyr.
Många kurdiska frihetskämpar let de på det sättet ruttna och dö i fängelser för att de islamistiska invaderar staters polis och armé hade hittat en diktsamling av Cegerxwin hemma hos dem..
Vad handlade Cegerxwin's dikter om? Frihet åt det förtryckta kurdiska folket, stop för köns och rasdiskriminering, fred på jorden, broderskap och systerskap mellan jordens alla folk och nationer. I och med detta ansågs Cegerxwin av de islamistiska, reaktionära och fascistiska arabiska, turkiska och persiska nationerna att utgöra ett stort hot.
Här är en mycket välkänd dikt av Cegerxwin för den förtryckta amerikanska svarta befolkningen som han skrev på 50-talet:
Broder
Paul Robson!
Vi vita
är också
förtryckta..
Dags
för alla
att skrota
förtrycket..
Det skrotas
en gång för alla:
Vi ser Dig bror
Vi ser Dig att kämpa
För jämlikhet
frihet
systerskap
och broderskap..
Du inspirerar
djupt och brett..
HEVAL ROBSON
(Paul Robeson, 1898-1976)
EY HEVAL ROBSON!
Ey heval Robson dengbêjê cîhan
Paşmêrê selam zana û insan
Gernas û rênas, dijminê Dalas
Di ser ava re, di ser çiya re
Rengê te ê reş tê ber çavê me
Dengê te ê xweş xweş tê guhê me
Ev xebata te didî me hêrzan
Kêferata te didî me lerzan
Ev tevgera te ji bona insan
Pir jê ditirsin axa û dehqan
Xwedî sermiyan ji te ditirsin
Hemî xanedan ji hev dipirsin
Dibêjin reşik çawa şiyar bûn?
Destê hev girtin li ber me rabûn
Dalas ditirsî weke Mak-Arsî
Di ber piyan çûn pir tac û kursî
Xwedî sermiyan serê xwe hildan
Dibezin, dilerzin, dicivin, direvin
Ji meydan...
Ey heval Robson!
Ne tenê reşik ketin bin destan
Em jî sipî ne mane perîşan
Reben, belengaz, bindest,çarereş
Birçî û tazî, tev jar û nexweş
Gunhê me çi ye, ne sûc ne sebeb
Ketin bin destan ev Kurd û Ereb
Zencî û Hindî em hemî insan
Kê em hiştine wisa perîşan
Nîzam, nîzam...
Nîzama hovan, ev nîzama xwar
Nîzama faşîst em xistin bin dar
Xwedî sermiyan, dezge koledar
Em kirin bêçar, em kirin bin bar
Kirin tar û mar...
Ey heval Robson,
Derdê min û te, ev derdê giran
Zordestiya ko kete nav cihan
Hin mezin, bilind, dehqan xanedan,
Hin reben bindest mane perîşan
Ji vî derdê me Markis îngilis
Bûne du rêzan, bûne du hozan
Lênîn Sitalîn rê şanî me dan
Pale şiyar bûn xebat û lebat
Roj hilat, roj hilat...
Xelas bû rojhilat
Roja sor, roja zer
Ji Mosko hate der
Tava xwe da Balqan da Elman
Xwe berdaye ser Çîn, Çîn
Çîna mezin, Çîna giran
Şewqa xwe da Hind
Tev dagirt, cihan...
Ey heval Robson,
Karker û rencber, cotar şiyar bûn
Reben perîşan bi hevre rabûn
Bi tang û bi top, diçin şer û ceng
Li her der qîrîn li her der hewar
Li hawîr bû deng
Dixwazin azadî, serbestî wekhevî
Narevin...
Lê dijmin ditirsî, direvî,direvî..
Çi reşik, çi sipî, belengaz bûn heval
Dikujin koledar-xwedî gund, xwedî mal
Berepaş direvin bayloz, xanedan
Malê wan malê wan,
Bû bela serê wan...
Tarîx, tarîx xiste nav sînga wan
Dilê wan, çavê wan,
Ev kelem ev mîz...
Dicivin, dikevin, di şer de direvin
Peykevin peykevin...
Ey heval Robson!
Me divê dinyake ko her kes dewlemend
Dinya bû buhişt çi bajar çi gund
Ji bo her kesî fersend û mecal
Xwenda û zana, hozan û delal
Qesra me bilind, bexçe xweş û rind
Em tev de dilxweş li nav dimeşin
Tilûr diqişin, cobar dixuşin
Çuqlî dihejin, pelik diweşin
Çiya pir bilind, dirêj, girover
Tîrêjê rojê xwe berdane ser
Dinya maye mişt, ji jîn, ji evîn
Xweşî tev dagirt
Her kes, her tişt, her der...
Ey heval Robson
Fermo em herin
Serbest bigerin
Bixun, binerin
Bibênin bipirsin
Zorker nemaye ji kê bitirsin
Sinor nemane çibkin peseport
Dilxweş û rûgeş hemî keç û xort
Li vir xurînî bixun hingivîn
Li Mosko taştê, firavîn li Çîn
Li Newyorkê şîv, li London paşîv
Çi reş çi sipî tev bibin kirîv...
Firek bidin xwe, em herin Merîx
Destê xwe bidin Şêrîn û Zelîx
Zîka riwê te maçkî bimijî
Tîna dilê xwe bi te bikujî
Bêje ezbenî, bêje ezbenî,
Jola dikenî, Zika dikenî...
Dengê te ê xweş herkes dixwazî
Wî dengê şêrîn...
Bêje ey heval, hevalê delal
Bi saz bi qêrîn...
Bimrî koledar, bimrî zordestî
Bijî azadî, bijî serbestî.
Ey heval Robson!
Ev cîhana xweş
Besî teva ye çi sipî çi reş
Divê derbas kin rû biken û geş
Dewlemend serbilind,
Tev bi hev re rind...
Nemênin sêwî, birçî û tazî
Ne kuştin, ne şer, ne qîr, ne gazî
Bi hev re herin tev kar û xebat
Heşt seet, çar seet, du seet
Pir xweş e xebat
Bo milet û welat,
Ko bibin em bi kinc, bi xwarin
Bi xanî, bi ronî, xwenda û siwar
Li ber hev nanerin
Bûn heval, bûne dost, bûne yar
Hovitî nema ye...
Tev xwenda, tev zana, tev şiyar
Ev kevoka selam, pir xweşik pir ciwan
Baweşîn, baweşîn bikî ew li ser me li insan
Pir xweş e ev cîhan
Tev evîn, tev de jîn
Ax... Cegerxwîn
Pir xweş e ev cîhan...
(många likes ser vi fram emot på Facebook sidan. Klicka länken här ):
https://www.facebook.com/cegerxwinpoems

| Lo lo Pismamo Lo lo PismamoTu çima deng na kî
|

- Kurdish poet whose poems are read most by heart..
- Ew hozanê kurd ku helbestên wî li nav kurdan ê herî pir hatiye ezberkirin ..
- Den kurdiska poeten vars dikter har lästs utantill av flest kurder ..
- Şiirleri en çok ezber okunmuş şair ..

| Ev cîhana xapînok, heta me jê xwe nas kir Çi bkim fêde nemaye, emrê xwe min xelas kir Çima rastî dibêjim, li nav dîna bûme dîn Heta bimrim ji nû ve, xelk ê bêjin Cegerxwîn |

| DILHIŞK E YAR Bi ahê herdû biskên xwey di reş ke Dilê xemgîn bi yek maçê tu xweş ke Ji dana te cihan mişt bûye îro Li seyda jî bibarîne du peş ke Şeva înê were nik min bi nazî Bi nazdarî li ser çavên me meş ke Bi tenha me di kuncê de dinalim Şeva tarî bi wan dêmên xwe geş ke Birîndar im bi qîr û ah û derd im Were pirsê li vî kalê nexwş ke Ji lêvên sor bide dilgir şerabê Ne carek lê bi çar û pênc û şeş ke Dilê xemgîn bike dilê du çavan Di benda herdû biskên xwey keleş ke Serê seyda bike qurban û heyran Bi heyrana xet û xalên hebeş ke Kevanê ebriwan bişkîne ser dêm Li ser xalan tu şêbiskên xwe beş ke Min ê xemgîn bike amanc û nîşan Birîndarê du ebrûyên bi weş ke Te ez kuştim bi van nazdariyên xwe Dilê pir xem ji derdan bûye keş ke Me dil derya xema ye bê perav im Ji hesret herdû dêmên wek niviş ke Wekî rojî, te ronî daye her kes Gelo seyda xwedî par û bi piş ke? Bi te xweş tê ku ez her dem dinalim Ji çavê min dibarin xûn û eşk e Cigerxwîn im, nema zanim çi bêjim Tenê zanim dilê yara me hişk e |

| Xwendin nebe, kes naçe pêş Peyda dibin, pir derd û êş |
Cegerxwîn
Kurdistanê Kurdistan
|

| EVİNA DIL Evîna dil, te dil kiriye birîndar Bihara min, hemî zer bûn gul û dar Me ew rojên ciwanî, dan bi tolik Ketim heştê, ji nû ve bûm evîndar Diran û çav dil pêk ve şikestin Û porê min spî bûye bi yek car Bi her çaran dibî xort û dibî pîr Ji bona min nema hêja ne her çar Nezan im ez, digel jînê dibazim Weke berxê di nav pencên gurê har Cihan pêk ve di çavê min de xweş bû Niha, pîr im, di çavên min de bû sar Şeva reş pej vedane, hate ser min Ku roja min li ber ava ye, êvar Ciwan bûm, ez bi dost û yar û kes bûm Ku pîr bûme, hemî kes bûne neyar Evîna min wekî hespê çeleng e Revandim ez, ez ê çi bkim bi Hesar? Ketim heştê û serjêr bûme deştê Ne ew lat û ne ew hîm û ne ew dar… Berê rengê pilingan ez bi saw bûm Ji ber xapan, niha bûme keftar Bi ber pêlan ketim bê doz û daxwaz Dinalim ez wekî hirçê birîndar Ceger-xwîn bes bibêje, pir dirêj e Bes e Kurdo, ji xew rabe tu hişyar! ... Seydayê Cegerxwin |
|
Dîwana Yekê, (1940'ies) |
Sewra Azadî (1954) |
|
Reşiwê Darê (1956) |
Cîm û Gulperî |
Salar û Mîdya |
|
TARÎXA KURDISTANÊ 1 (1985) |
TARÎXA KURDISTANÊ 2 (1987) |
TARÎXA KURDISTANÊ 3 (1999) |
|
FOLKLORA KURDÎ (1988) |
JÎNENÎGARIYA MIN (1995) |
REPRINTS
Kî ne em? |
Hêvî |
Şefaq |
Ronak |
Aştî |
Zend Avesta |
|

Awa û Destûra Zimanê Kurdî 1961 Bexdad

Ferhenga Kurdî 1962, Bexda
FACSIMILE EDITIONS / REPRINTS
|
Reşoyê Darê |
Cîm û Gulperî |
Reşoyê Darê |
Kî ne em? |
|
Cegerxwîn - Sewra Azadi |
Cegerxwîn - Astî |
Cegerxwîn -
Serefnameya Menzûm |
|
Cîgerxwînê Çîroknivîs - Heyderê Omer (Lêkolîn 2003) |
Der Kurdische Dichter - Djagarchun |
Li ser riya Cegerxwîn - Gundî |

KÎ ME EZ?
|

Wêneya Seydayê Nemir Cîgerxwîn ji serdema salên 1950 ya ku li nav rûpelên Dîwana Sewra Azadî (1954) çap bûye.




|
|
|
Ji
xew şiyar bûm, qêrîn û halan |
|
|



1981








Cegerxwîn di hevpeyvînekê de bi birêz Abdulhelîm Teyara re, xwediyê rojnameya Dengê Cizîrê li Qamişlo, sala 1955



Wıth the most popular Kurdish troubadour Said Yousef (left)

Prof Qanatê
Kurdo, Temûrê Xelîl, Cegerxwîn

Kehla Cegerxwîn

Boniye Cegerxwîn: "Ji bîrdankên kevnare, di dema ciwaniyê de.. Ez û hevala hêja û giranbuha Emîna Emer (Keça Kurd) ji aliyê bavê min Seydayê me yê hêja û nemir.
Cegerxwîn em hatin vexwandin
bo Mamîgonê ji bo xwarina dondirmakê û da em li peyvên wî yên šêrîn guhdar bikin. Xwezî bi wan roja , ti carî nayên jibîrkirin"

Hozanê herî hezkirî yê xelkê Kurd Cîgerxwîn li nav komeke xortên Rojavayî

Wêneyeke kêmdîtî a du helbestvanan (Seydayê Cegerxwîn û Seydayê û Keleş), li dawiya salên 1070'yî, li parka giştî li Qamîşlo.

Seydayê Cegerxwîn, Mîr Kamûran Alî Bedirxan, Mîr Celadet Alî Bedir Xan & Memduh Selîm Beg

Qanatê Kurdo, Cegerxwin, Cemshid Heyderî
Seydayê Cegerxwîn û Ordîxanê Celîl


Cegerxwîn / Yilmaz Guney, Stockholm 1982
¨

Ew çi talan û çi ceng û pevçûn (Dîwana 6a, Şefaq) |



Azad Cegerxwîn

Cegerxwin & Mehdi Zana, 1979 Stockholm



Cegerxwîn i Sverige (1981)

Di Gel Seydayê Cegerxwîn, Yilmaz Guney & Kendal Nezan
Cegerxwîn, by Rebwar K. Tahir

Cegerxwîn, by Rebwar K. Tahir

Cegerxwîn i Sverige (1981-1984)
Seyda Cegerxwîn li Stockholmê serdana pirtûkxana swêdî dike 1982-3

Seyda Cegerxwîn û Kendal Nezan

Gul û û kulÎlk li ser gora te bibare ey Seydayê rêber ê hemî mirovayetiyê

Seyda zanibû ku van hirç û dêwan, van wahş û rawiran wê bêne ser me.
Loma digot ''bibne yek!''
Heger ji wê rojê de kurd guh bidana vê peyvê.. ma rewşa me nuha ev rewş bû?

''DEST BAVÊJIN ÇEKAN''!
''Riyeke din TUNE''!
-- Heger hozanvanê AŞTIYÊ vê gotibe, hingê çi riyeke din nîn e!!

Serdanên li ser tirba Seydayê nemir, 11/2020

Seyda Cegerxwîn li nav kurdên Paş Qefqazê

Seyda Cegerxwîn li xwepêşandana li Stockholmê li dijî dagîrkerên îranî, li sala 1979ê. Di gel Kek Umer Shêxmû û xanima wî Agneta
Xwenîşandana di gel Seydayê Cegerxwîn, li heyva 8ê Tebaxê sala 1979ê li dijî Fetwa Xomeyniyê xwînrij lî diji milletê kurd li Rojhilata Kurdistanê piştî îdamên bi komel yên li Saqqiz, Senedej, Paveh û Marîwanê bû

Seyda Cegerxwîn, Kek Umer Shêxmûs, 1983 Stockholm
Xwenîşandana di gel Seydayê Cegerxwîn, li heyva 8ê Tebaxê sala 1979ê li dijî Fetwa Xomeyniyê xwînrij lî diji milletê kurd li Rojhilata Kurdistanê piştî îdamên bi komel yên li Saqqiz, Senedej, Paveh û Marîwanê bû

Seyda Cegerxwîn, Kek Umer Shêxmûs, 1983 Stockholm
Xwenîşandana di gel Seydayê Cegerxwîn, li heyva 8ê Tebaxê sala 1979ê li dijî Fetwa Xomeyniyê xwînrij lî diji milletê kurd li Rojhilata Kurdistanê piştî îdamên bi komel yên li Saqqiz, Senedej, Paveh û Marîwanê bû

Seyda Cegerxwîn, Kek Umer Shêxmûs, 1983 Stockholm
Xwenîşandana di gel Seydayê Cegerxwîn, li heyva 8ê Tebaxê sala 1979ê li dijî Fetwa Xomeyniyê xwînrij lî diji milletê kurd li Rojhilata Kurdistanê piştî îdamên bi komel yên li Saqqiz, Senedej, Paveh û Marîwanê bû

XWENDIN Herçî nexwendî nexwendî rêncber e Xwendın dıvê hem pır Xebat
|


YOU TUBE - Interview 1983, Paris (Voice Kendal Nezxan)

Jeegerkhin's Youth Cultur and Art Center in The Kurdish Capital: Diyarbekir (Amida)
Peyas (''Kayapinar'')

Kesra (Keyo) Cegerxwîn li Qamishlo

Kesra (Keyo) Cegerxwîn hezar mixabin ku ji ber nexweşiya Covid19
roja 26.03.2020 jiyana xwe ji dest da

Kesra (Keyo) Cegerxwîn hezar mixabin ku ji ber nexweşiya Covid19
roja 26.03.2020 jiyana xwe ji dest da
| Kê cegera Cegerxwîn xwûn kir? Kê ew kir ceger bi xwîn? Kê ew dîn kir? Bersiv: Kurdên dewletnexwaz. KÎ DEWLET BO KURDA NAXWAZE? Bersiv: Serokên kurdan ên xaîn. |

| Serokên kurdan - Yên xaîn û nezan Peritandin li wî - Dil û cerg û can Loma ew bû wisa dîn li nav van ker û dînan cegerperitî û cegerxwîn .. HEMÎ SEROKÊN KURDAN XAÎN IN li hevber vê doza kurda ya mezin û rewa.. Beşek ji van serokên xaîn dibêjin ''dewleta serbixwe bo kurda pir xirab e, em li dij avakirina dewleteka kurd in'., Beşeke din ji wan jî dibêjin ''bo dewleteke kurd ne wext e hîna''. Û wext jî qet nayê!! |

Konê Reş, Azad Cegerxwîn, qîza Cegerxwîn, Boniye Cegerxwîn, gorbihuşt Keyo Cegerxwîn, 2008 Hewlêr


Memo Şahin, Mustafa Kılıç, CEGERXWİN û Faruk Aras. Sal 1982 Berlin.

Helbestvanê kurd yê navdar Cegerxwîn û xanima wî di Cejna Yekê Gulanê de (1982). Ev wêne çend meh berî wefata wî li paytextê Swêdê, Stockholm'ê hatiye girtin.

Seydayê nemir Cegerxwîn li çeper û penahên şerê demokratîkî li Stockholmê... Sala 1981.. Seydayê me yê Cegerxwîn bi her awayî têkoşerekî nebez û bêhempa bû

Gundê Cegerxwîn Hesar li Deşta Kercewsê, Foto: Pirinccioglu
Cegerxwîns by Hesar i Norra Kurdistan

Gundê Cegerxwîn Hesar li Deşta Kercewsê, Foto: Pirinccioglu

Hemî malbat

All Islamo-Fascist & Nationalist countries are enemy of the Kurds !

| Şeraba wan lebên lala Bi min de ez gelek tî me Bila xêra te bî cana Nizanî ez çi birçî me.. Cegerxwîn |
CEGERXWIN SINGING/READING AN OWN POEM



Cegerxwin's tomb in the garden of his house in the Kurdish city Qamishlo, Western Kurdistan - Rest in peace

Keça kurd a delal fîstan bi al
Hat serdana Seydayê kal

Serdanên li ser tirba Seydayê nemir, 11/2020

"Arabic justice is worse than the barbarism of the infidels"
"Arabisk rättvisa är värre än de otrognas barbari"
"Arabın adaleti kafirin zulmünden beterdir "
Cegerxwin



Cegerxwin, 1981, Stockholm

Cegerxwin, 1981, Stockholm

Cegerxwin, 1981, Stockholm


Ji şeva kombûna 38 saliya bîranînê bo Seydayê nemir Cegerxwîn li Qamishlo

Ji şeva kombûna 38 saliya bîranînê bo Seydayê nemir Cegerxwîn li Diyarbekr'ê

Kürd halk şairi Cegerxwîn, Yılmaz Guney ve Kendal Paris Kürd Enstitüsü'nde, 1983

Cegerxwîn, Yilmaz Güney û Kendal Nezan. Sala 1983 li şeva damezirandina Enstîtuya Kurdî ya Parisê

M. Emin.Bozarslan, Cegerxin, Keyo, wezîra biyaniyan Anita Gradin, 1981, Swêd

Heger nebin yek, hûn ê herin yek bi yek! Seydayê Cegerxwîn



Tiirba Seydayê Cegerxwîn li hewşa mala wî
NIVÎS & LÊKOLÎNÊN LI SER JIYAN & BERHEMÊN SEYDAYÊ CÎGERXWÎN
Serxwebûn
û Sores Di Hozanên Cîgerxwîn de - Cankurd
Bozo Helbestên Cîgerxwîn
dixwand û difûriya - Goran
Candan
Mîr
Celadet Bedirxan û Çapa Dîwana Yekemîn a Cîgerxwîn - Konê Reş
Fredens frihetens poet Cegerxwin - Goran
Candan
Di Gel Seydayê Cegerxwin - Goran
Candan