The ancient Kurdish Amida
The Pakradunis (contemporary: Bekirans) Land - Diyarbekir

Home  |  Destpêk  |  Ana Sayfa

 

 

 



Thank you so much Dear Gertrude Margaret Lowthian Bell
THANK YOU FOR ALL THIS AMAZING FANTASTIC PICTURES FROM YOUR TRIP TO THE ORIENT




 

 

Tigris & Hewsel

 

 

 

 

 

 



The beautiful tower of the Saint Gregoros - destroyed by Turks in 1916

(1916'da islamist türkler tarafından yıktırılan çan kulesi)

 

 

 

 

 

SURP GREGOROS CHURCH - DESTROYED 1916 by TURKISH ISLAMIST STATE

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Amidas city wall and Tigris

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The city centrum in 1943 (Hola Dîlanê)

 

 

 

 

 

 

 

GAR DIYARBEKIR, 1944

 

 

 

 

 

 

 

DIYARBEKIR's, Women, 1940-ies

 

 

 

 

 

 

 

 

ZINARÊ FÎSÊ- 1940

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Pira Dehderî 1960..

- DİKKAT EDİN!
Şimdi tam bu suların 10 veya 16 yılda bir yükselebileceği yere hangi akılla kahvehane yapmışsınız?

 

 

 

 

 

 

Pira Dehderî 1970..

- DİKKAT EDİN!
Şimdi tam bu suların 10 veya 16 yılda bir yükselebileceği yere hangi akılla kahvehane yapmışsınız?

 

 

 

 

 

 

 

 

Pira Dehderî 1909..

 

 

 

 

 

Pira Dehderî 1909

 

 

 

 

 

 

1940

 

 

 

 

 

 

 



Jameel Pashas at sightseeing, outside of Diyarbekir, Tigris river at the background, 1940

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DERÊ ROMÊ - Port of Roma - Western Port of Diyarbekir's Citadell

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir (Amida) 1950'ies

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Derê Serayê

 

 

 

 

 

 

 

In the verandah one at a home in Diyarbekir

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Berderî Pir, Erdebîl

 

 

 

 

 

 

Parts of city (Derê Serayê)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The ruins of the magnicifant Virgin Mary Church from the 3rd Century

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Desapearing church towers by the time

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The ancient School of the Kurdish Marvanids, today a mosque

 

 

 

 

 

 

 

 

Caravan Serai on the Silk Route (15th Century)

 

 

 

 

 

 

 

 

Destroyed green areas (Kurdistan's forests) on transport on Tigris

 

 

 

 

 

 

Riya Bexdadê (Papûra "Gazî" / 'Gazî Caddesi')

 

 

 

 

 

 

Amazing minarets

 

 

 

 

 

 

A wedding day gathering in ancient Amida

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

The ruins of the ancient Kurdish Palace

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Boraxane - The peagon house

 

 

 

 

 

 

Aquaduct bringing water from the Karaj mountain

 

 

 

 

 

 

 

Derê Chiyê - Port of Mountain

 

 

 

 

 

 

 

 

Derê Chiyê

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1953

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



Derê Chiyê
- Meydana Şêyx Seîd Efendi, avahiya bi navê Yenişehir Sineması (1941) ku yan li ser yan jî li ser sînorên kometirba Şêyx Seîd Efendî û 37 hogirên wî hatiye avakirin. Ev avahî î roj nemaye li şûna wê avahiyeke heft tebeq hatiye lêkirin. Li nav vê sînemayê li ser perdeya sînemayê wêneya cehennemî Atatirk hebû ku gava fîlm dest pê dikir, sor vêdiket

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Derê Chiyê - Port of Mountain

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir 1969

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir 1971

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir 1975

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir - Derê Mêrdînê 1955

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir 1950

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir 1895

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Derê Romê 1930

Solda Sari Saltuk denen işgalci türkün sözde ziyareti. Belki de bir kürd velisiydi ama din (islam) maskeli türk-arab işgalinden sonra bütün Kürdistan'ın ulusal, tarihi ve kültürel değerleri ad değiştirmeyle
türkleştirildiği, araplaştırıldığı gibi bu türbeye de tıpkı Sultan Şeyhmus Ziyareti gibi bir türk-arap adı verilerek araplaştırılmış ve türkleştirilmiştir. Ziyaretin hemen bitişiğinde İpek Oğlu Hamamı ve
sağ tarafta da bir Kastal Çeşme görülüyor. Şu an Çeşme
ve hamam yerinde yok.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

ANCIENT CITY WALL OF KURDISH AMIDA

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Derê Cot

 

 

 

 

 

 

Ji destê rastê jina qelew, navê wê Cemile İnal e û serkara (mudura) dibistana destpêkî ya Gazi İlkokulu ya li taxa Şehitlik'ê ya Diyarbekrê bû 1970-1974.
Ya li navendê jî mamosteya min Gulçîn Înal ku hem hevala zaroktiyê ya diya min û hem jî bûka Cemîle Xanim bû. G.C.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Grûbeke muzîkjen 'ên biyanî' li Derê Çiyê, 1940

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

An ancient Kurdish cemetery where the state built a cinema saloon on it in 1930ies called Yenisehir Sinemasi - Nowhere in the world has people made ??itself guilty with a such disrespect for the dead

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Industri-Technique School in Diyarbekir - 'Diyarbekir Hemidiye sinai mektebi'

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Old city fortresses Diyarbekir (amida) 1920'ies

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

1975

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir (Amida) 1950'ies

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



1930

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Diyarbekir 1972
 
 
 

 

 

 

 

 

 

 
 
Diyarbekir 1910-1916
 
 

 

 

 

 

 

 

 
 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
Derê Mêrdînê (1925)
 
 

 

 

 

 

 

 

 
 
 

Diyarbekir Gar (1929)

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

AMİDA'LI AETİUS
Büyük Hekim


6. Yüzyıl tip bilginlerindendir. Hayatı hakkinda yeterli bir bilgi yoktur. 543 yilinda sağ olduğunu, AMÎDA Diyarbekir'de öğrenimini tamamladıktan sonra tıp tahsili için İskenderiye'ye gittiği, tip öğrenimini tamamlayınca Bizans'a yerleştiği, orada "Comes Obsequi" ilmî payesini alddığı biliniyor.Tıp ilminin çeşitli dallarına ait 16 eseri vardır. Bunlardan göz hastalıklarına ait olani, J. Hirschberg tarafından 1899 yılında almanca ve yunanca olarak yeniden basırılmıştır. Doğumla ilgili, olan eseri de Max Wegscheinder tarafından almancaya çevrilerek 1901 yılında yayımlanmıştır. Diğer eserlerinin de çesitli tarihlerde basılmış ve başka dillere çevrilmiş sayıları mevcuttur.

 

 

 

 

 

 

 

Bundan tam 15 asır evvel M.S. 543 yılında kadim Amid şehrinde yaşamış döneminin çok ünlü bir tıp bilgininden söz edeyim de tarihin tozlu ve unutulayazmış sayfalarında kalmasın.

Amidli Aetius (kimi kaynaklarda Atinos olarak da geçer) hakkında Türkçe kaynaklarda ayrıntılı bilgiler olmasa da altıncı yüzyılda ihtişamlı zamanlarını yaşayan Roma-Bizans idaresi altındaki Amida (Diyarbakır) şehrinde doğup büyüdüğü ve ilk eğitimlerini şehrinde tamamladığını biliyoruz.

Aetius‘un 543 yılında tıpta uzmanlık eğitimi için İskenderiye’ye giderek eğitimini tamamladığını tarihten biliyoruz. Tekrar şehrine dönerek kimi ameliyatlar yaptığını da yine kayıtlardan biliyoruz.

Amidli Aetius daha sonra Bizans’ın merkezi şehri İstanbul’a gider ve dönemin en önemli payesi kabul edilen “Obsequio Comes” unvanını alır. Doğu Roma İmparatoru Büyük Justinianos (527-565) tarafından iltifata mazhar olduğu da tarihin kaydettikleridir.

Ölüm tarihi ile ilgili bilgi yoktur. Aetius‘un tıp biliminin çeşitli dallarına ait olan ve günümüze kalan 16 eseri var. Bu eserlerinden kimileri 1816 yılında Yunanca ve Latince olarak yayınlanmış. 

Göz hastalıklarına ait olan eseri, kendisi de bir Optalmolog olan ve 1843-1925 yılları arasında yaşamış Julius Hirscberg tarafından 1899 yılında Almanca ve Yunanca olarak yeniden basılmış.

Doğumla ilgili olan eseri ise Max Wegscheider tarafından “Geburtshilfe und Gynakologie bei Aetios von Amida” ismiyle Almancaya çevrilip 1901 yılında Almanya’da  yayınlanmış. 

Tıp Bayramının bunca anlam katılarak kutlandığı bir zaman diliminde istedim ki geçmişte de bir kez hekim arkadaşlara ve örgütlerine hatırlattığım ama pek de kale alınmadığını düşündüğüm bir önerimi bir kez daha güncelleyeyim.

Diyarbakır Tabip Odası, Türk Tabipler Birliği ile birlikte ünlü tıp bilgini Amidli Aetius adına bir ödül koysa… O yıl içinde tıp alanında bir önemli başarıya imza atmış olan şahsiyete ödül verse. Amidli Aetius üzerine bir çalışma bir sempozyum düzenlense. Aetius adına Dicle Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde Aetius’a vefa adıyla ismi bir kürsüde zikredilse. 

Yani ezcümle bilim yolumuzu aydınlatırken 1500 yıl evvel bu coğrafyadan göçüp gitmiş bir bilim şahsiyeti hemşehrinin eserleri ve adı kadim Amid şehri üzerinden yeniden güncellense... (ŞD)

 

 

 

Keleha Diyarbekrê, Pierre Bertrand 1895
(
- Bakın türk işgal ve sömürgecilik devleti Kürdistan'daki bu Büyük İnsanlık Şaheseri'ni, dünyanın bu muhteşem 8. Harikası'nı bugün ne hale sokmuştur .)

 

 

 

 

 

 

 

 

Birca herî Mezin a Diyarbekrê

 

 

 

 

 

 

 



Amida 900 AD

(Bitikîne û li bermayên bendên Keleha Amîda ya dîrokî biner)

 

 

 

 

 

 

 

 
Contemporary A M Î D A (Diyarbekir)
GREAT RINGWALLCITY - DIYARBEKR A M I D [A]
OLDER PICTURES OF AMID[A]


KUÇEYÊN DIYARBEKRÊ


The Kurdish Noble Family - The JAMEEL PASHA OF DIYARBEIR
The reliefs, ornaments and animal figures On the Kurdish Ancient City Wall in Amida (Diyarbekir)
Kurdistan's Forts

 

 




Foundation For Kurdish Library & Museum