Lêkolîn:

KURDISTAN - BINGEHA ŞARISTANIYÊ -III-
Rol û Hîkariya Erdnîgariya Kurdistana Mêjûyî û Serencam

Mirov çi ne?

Ciyê mirovan li suruştê kîjan e?

Em çawa bûn mirov?

Em ji ku derê hatine û em kî ne?

Mirov ji zemanên berê de van pirsan ji xwe kirine.

Mirovên ji rojgariya kevin a dîrokê

Ji vê berî bi hezaran sal berê, bîrewer û fîlozof fam kiribûn, ku em mirov pişkek ji suruþştê ne. Van bîreweran her wisan jî xwedî hin baweriyên li ser sazûmaniya (systema) suruştê jî bûn.

Li sedsala 18'emîn bîrewer û zanyarê bi nav û deng Charles Darwîn derxist pêş ku suruşt xwedî mekanîzmayek e û wî navê vê sazûmaniyê: Hilbijartina Suruştî (natural choice) danî. Charles Darwîn bi vê baweriya xwe ya zanistî, derhatina çavkanî, hîm û binyada sazûmaniya suruştê vegot. Î roj di encama lêkolînan de, bi destvehanîna fosîlan û lêkolînên li ser fosîlên ji suruşta rojgariyên kevin ên mêjûyî mayî, di encama lêkolînên li ser zaniyariya genetîkê, wêneyek tam û têkuz a dîroka pêşveçûna mirovî xwe nîşanî me dide.

Gelo wêneya me mirovên hevdem, gelo wêneya dîroka mirovê hevdem kîjan e? Ji bo bersivdana vê pirsê gelo mirov dikare geştek bi paş ve li zemanê bike? Ango ji î roj vegere û here nav zemanên berê? Here ser wê rogariya kevin a dîrokê ku hingê wan hebûnên ku î roj jê re dibêjin mirov, 6 milyon sal berê li reşeperçeya Afrîkayê, hîna nuh rabûbûn ser piyên xwe û hîna nuh xwe hînê bi rêveçûna tîk a li ser piyab kiribûn? Ango em bikaribin hingê bi vê riyê bizanibîn gelo îklîm û dorgeha (environment) me li dîroka pêşveçûna me mirovan çi rol leyistine.

Gava em li ser van pirsan dikevin nav hizir û ramanên kûr, hingê pirsên dinê jî li ber me peyda dibin! Her wek: Gelo çi em kirin mirov?

Gava me bersiva vê pirsê da, hingê em dikarin bi geşbîniyeka fireh li pêşeroja xwe jî bimeyizînin.

Mirovê ji rojgariya kevin a dîrokê çandinê dike. Ev wêne li ser dîwarê şikefta ... hatiye dîtin.
Bawerî welê ye ku ev wêne ji vê bi ... sal berê hatiye nexişandin ÇAVKANÎ:

Erdnîgariya (cografya) Kurdistana mêjûyî ku

©- COPYRIGHT: HEMÛ MAF (ÊN WÊNEYAN) PARASTÎ NE Kopîkirin a Bê destûr ji binî qedexe ye!

Ev wêne ji Govara SCIENCE'ê hatine kirînê. Loma heger kesek bixwaze van wêneyan li derveyî vê maqaleyê dîsan biweshîne, divê ji vê govarê DESTÛR werbigire. Mafê destûrê bi 1500 kronî dihêt bi destvexitinê.