Kurtejiyana Hunermend:

Aram MELKYAN TÎGRAN
15.1.1934 Qamlo|8.8.2009 Atna

- Em Roja 8'ê Tebaxê 2009'ê Hemû Pirr Xemgn bûn
Ji Ber ku Ev Roj Bulbul Awaza Kurd Bargiran Milletn Bindest Aramê Tîgran Ji Nav Me Bar Kir

Home |Destpk|Ana Sayfa

 

Aram Tgran

 

 

 

 

 

 

 

 

Aram Tgran tev Xanima Xwe.. Destpka salên 1950

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aramê Tîgran li redaksiyona Radyoya Rewanê (Erîvan)

 

 

 

 

 

 

 

 



 



Nemir ARAM TGRAN


 

 

Deng zelal kurd y nv sed (50) sal

 

 

Ji Bo Me:

Deng Hunera Aram Tgran Ji Nav Tartiya Dagrkeriy Pencere Riya Azad Serbestiy Ye


Ev Nav W Her Dem Li Ser Lvan Be
Ev Deng W Her Dem Di Guh Me De Be
Ta Serteser Ebediyet..

 

 

 



 

 



Peykera ARAM Tîgran Li Farqînê

 

 

 

 

 

 

 

Aram Dkran hristiyan bir Krdtr

 

 

 

 

 

 



Aram li Farqînê - 2007

 

 

 

 

 

Gorbuhut ARAM TGRAN Sala 1934'a li Qamloy tt dunyay, l ji binyad ve ji Farqn ye. Bapîrê wî Meloye Sako, li gor agehiyên birayê Aram Serks Dkran Melk (Bav Dko) ku nuha li Qamilo'y jiyana xwe didomne, li herma Farqn muxtare gund xwe b. L pit ferman, ew reviyan nav kurdan kurdan ew parastin. (Ev ageh ji Kon Re giha vir). Aram bi s zimanan distr: kurd, ermen ereb. Aram ji bikatiya xwe ve dest bi ldana amrn muzg kiri b. Gava ew 15 sal b, d tembrvanek jr jhat b. Ew yek ji getirn str awaz muzga kurd ye. .

Aram roja 6.8.2009' ji ber nexweiyek, li mala xwe bhi ket pa li Atnay li Nexwexaneya bi nav Van Gelismos' pit du rojan, li roja 8' Tebax 2009', li demjimr 10:40' jiyana xwe ji dest da. Ew her bi v reng ji nav me bar kir W em tev Aramhezan li v zindana (dunya) xal her bi ten hitin.


ev Ma Tu d Hew T Lo?
Ez Ranazm Keng B Te Xew T Lo?
Xan Bye Zindan T Da Ranazm!
Te Ev Seher Qr Naln Hew T Lo!


ev Ma Tu d Hew T Lo?

 

 

Gora Te Buhut Be - Ew Nav Te Y Giranbiha - W Qet Ji Bra Me Ne e


Aram Tgran van saln dawiy li paytext Ynanistan, li Atnay dijiya. Aram Tgran xanima xwe xwed du ke kurek ne. Aram Tgran di bihna xwe ya dawn de got 'min li Amed verin.' Li gor amadekariyan heger astengek ne yt derxistin ew li Goristana Surp Grasos li Amed were veartin.

8.8.2009


 

 

Hevpeyvnn Bi
Hozan û Hunermend
Aram Tgran re

 

 

Ev hevpeyvn li Hezrana 2008'an li Diyarbekr ji aliyê Mustafa Gaz ve hatiye kirin.

 

'DIYA MIN BAV MIN LI DIYARBEKR MANE'


Tu niha li ku dij?

Ez niha li Ynanistan li paytext Atnay dijm.

Tu y Ermenistan?

Ez m, 24 salan mam, di 1990 da derketim ne me. Li Ynanistan bi cihwar bme. Ji hing da ye h ne me Ermenistan.

Tu li Ynanistan hunera xwe cra dik?

Her, ez hunera xwe cra dikim l bi kurmanc, ne bi ynan.

Bi zimann din, bi ziman Ermen, Ereb, Tirk?

Ew gava dawetek dibe gaz min dikin ez diim dixwnim. L xas ji bona evan, gava heval gaz me dikin, millet Kurd gaz me dikin ten em bi Kurd dibjin end heb j Ermen p ra dibjin.

Di hevpeyivnek de tu dibj xeyala min a her mezin ew e, ku ez li Diyarbekir derkevim ser dik li pber gel Kurd stiranan bjim.

Bel, ew xeyala min pk hat, ew mexseda min bi ch hat. Ez ji ber v yek j zehf kfxwe im, imk ji min ra xewn b ew, xewna min rast derket.

Tu niha li Amed y. Hestn te awa ne?

Kf kfa min e. Ez gava we dibnim ez h bhtir heyecan dibim. ima? Du nuqteyn girng hene: nuqteya girng a ewil, ev bajar, ez ser xwe awa vedigernim pirs Kurmanc dibihzim, ser xwe awa digernim ez pirs Kurmanc dibihzim. Li baqe welatan, li ku be ez van titan na bnim, ew kfa min tine yek a diduwa, ev welat ciy bav kal me ne, kok neney me ne, meriv me ne, ehl me ne, li vir jiyane, min bihstiye ez hatime. Heta diya min j li vir maye, bav min j li vir maye, kfa min t ez heyecan dibim p, ji min ra eref e, ji min ra abneka pir mezin e bi te ra j ez niha roportaj dikim ew j abnek e, imk te pirs xwe ji min kirin.

Li Bakur, bi taybet li Diyarbekir ji te bi awayek ecb hez dikin. Te li vir bingeha hezkirin daniye.

Ez zanim, sipas dikim.

Ba e, beriya v tu ima ne dihat?

kaxiz min tuneb. Wetendaiya min a Ynanistan tuneb, h ev end meh e b. Vze ne didan min.

Titek heye, mesela tu Ermen , l em te wek xwe dibnin.

Wiya ji hezkirin ye, rast e.

Di war muzka Kurd de te kedeke pir mezin rijandiye, bingeheke bhempa daniye.

Min nsanetiya xwe kir. nellah ew ked hunda nabe. Min drokek ht drok... ez v j ji te ra bibjim; hene malbat, ale, nsan, pere dihlin, mal dihlin, zengnt dihlin min j drokek ht ji gelek ra. Ji min ra titek mezin e ev. Kur kur min rabin, torin min rabin, zaroyn min rabin ew zanibin Aram i kiriye.

Te heta niha end kaset kirin?

Min heta niha dozdeh kaset kirin.

Pit v j tu y kasetan bik?

Ez h bi umd im ez bikim. imk tu ji min tir zan kaset her sal her sal li pey hev nabe, zehmet e, gerek tu kasetn xwe derx, piek dereng dimne, du salan carek, s sala carek.

Ji bo hunermendn me yn n, ji bo muzsyenn me yn n, ji bo yn ku di war muzka Kurd de h n digihjin tu dixwaz i bibj?

Ez ji wan re serkevtin dixwazim, pkevtin h maye wan ne dtiye, ez dixwazim ku wan bibnim, ji wan ra nrna xwe bidim ka gihtine kur. Ez j neshetek ji ba xwe bidim wan, ev ji min ra eref e.

Titek ku tu ji bo me, ji bo gel Kurd bibj heye?

Pirsa nesheteke biratiy ez bidim heger tu qebl bik, heger gel qebl bike. Ez dixwazim gel ewil ewil bi hev ra muhbet hezkirin yekitiya wan pir bilind be. Heke ev her s tit ne bin heya paiy em na gjin cyek. Ji te ra rast ez temsl bnim ser Yahdiyan, binr Yahd iqas hindik in, muhbeta wan pir e, hev digrin gihtin kur. L em pnc milyon in, Kurd pnc milyon in ne gihtin cyek.

Ji bo v hevpeyivn gelek sipas dikim.

Ez j sipas dikim ji bo we hemiyan serkevtin dixwazim.

 

 

* * *

 



Aram Tgran bi dilxweiya li Amed, 2008

 

 

Hevpeyvna AkNews

'BAV MIN XWAST KURD BISTRM'

Hunermend bi nav deng ermen ku bi kurd distir Aram Tgran, roka hunera xwe ya bi dehan salan ji AKnews re vegot. roka jiyana w j weke her ermeniyek ji Tirkiy, ji sala 1915an dest p dike. Bav w pit qaaxtiya bi salan, di 1920an de li Sriy bi cih dibe. Aram Tgran di 1934an de li Sriy ji dayik dibe. Dema t 23 saliya xwe, bi keikeka ji malbateke ermen re dizewice. Di v zewac de 2 keik kurek w dibe. Navn ken w Svan Aycenk e.

Aram Tgran dema dibe 19 sal, li ser daxwaza bav xwe ku ew j hostey bilr ye, li d dide. Salek li d xistiye l bi gotina w Ji ber ku pir bilind b, dest w iyaye dev j berdaye. Tgran ku pit re dest bi cumb dike, wiha dibje:

Me hosteyek cumbu dt, w ez hn kirim. e mehan min li ber dest w perwerdehiya cumbu girt. Ji ber ku aboriya bav min ne ba b, ne m dibistana muzk. Ez di pratk de hn notayan bm. Dema bm 20 sal li bajar Qamiloy, min di ev dawetan de dest bi stranan kir. Min bi ereb, kurd, ermenk stran digotin.

Strana yekemn ku hunermend navdar beste dike j ev ye. Di sala 1965an de v strana xwe di konsereke li Qamilo de dibje. Ji ber ku v stran helbestvan kurd Cegerxwn daye w, ji v stran pir hez dike. Di sala 1966an de, ji bo malbata Tgran koberiyeke n dest p dike. Ew car ber xwe didin Ermenistan. Li ser daxwaza hikmeta rvan, Tgran bi malbata xwe re die Ermenistan li vir di Radyoya rvan de dest bi xebat dike.

-Bav min xwest kurd bistirm

Hunermend ermen Tgran, bi br xist ku ew ji ber sedemeke taybet bi kurd distir v sedem wiha got:

Bav min ji komkujiya 1915an, bi saya begek kurd xilas bye. W ax bav min zarok bye. Ev beg kurd bav min digre ba xwe heta bibe 20 sal w xwed dike. Pit re hem mesrefn w digre ser xwe ew dine Sriyey. Li gor gotina bav min, ger ji w beg kurd nebya, bav min d hatiba kutin. W ax tim leker dihatin ba w beg kurd j re digotin dibjin tu ermeniyan xwed dik. Ka ermeniyn li ba xwe bide. L beg kurd tim bertl dide lekeran wan pa vedigerne. Tu caran bav min teslm nake. Bav min wiha digot; ez bi saya ser kurdan ji mirin xilas bm. Hn hatin dinyay. Em bi kurdan re mezin bn. Me ji hev pir hez kir. Hn tim bi kurdan re dostan bikin. Li hember wan hurmetdar bin. Ger tu bib hunermend, div tu bi kurd bistir. Min j wesiyeta bav xwe bi cih an.

Tgran, da zann ku ji ber azara ku xek ermen kiandiye ew ji kurdan ne xeyidiye wiha berdewam kir: imk ne sc wan b. Kesn ku dixwestin ermen bikujin, kurd xapandin. Kurd hatin xapandin.

-Raza Ermenistan

Aram Tgran ku bi kurd, ereb ermenk distir, di na welatn van neteweyan de die li Yewnanistan dij. Tgran sedema v yek weke raz bi nav kir ev tit gotin:

Em xirstiyan in. Ji ber v yek ez li Yewnanistan dijm. Ger tu sedema nejna min a li Ermenistan bipirs, ez ni karim bjim. Ew razeke di dil min de ez tu caran ji kes re ne bjim. Ji bo min hatina Amed xewnek b. Min tim digot; xwed gelo beriya ku ez bimrim, ez axa bav kaln xwe bibnim? Pit ku bm welatiy Yewnanistan (2 sal ber), tit ewil hatina min a Amed b. Amed tesreke mezin li min kir. Min ji bo Amed stranek kir. arikeke v stran wiha ye; Di xewnn evan de min bawer ne dikir / Bi avan bibnim bajar Diyarbekir / Rojba Diyarbekir me pir briya te kir / Te der li me vekir / Te me a kir.

Tgran ji bo ku cih war d bav xwe bibne, par gund Bemd bi ermenk Kexrban- Kask. Ev herdu gund n d bav w ne. Tgran, w kliya li gund wiha vegot: Dema min li wan iyan, dar, ber, xan eman nihert, pir iyam. Kelegir bm, giriyam. Dil min pir iya. Serphatiyn d bav min hate hi min. Pir xemgn bm. Min bi xwe bere got ima em li ser v ax mezin ne bne. Min pir dixwest ez li vir mezin bibim.

Tgran, da zann ji bo ku tim li ba zarok neviy xwe y Aram be, ew naxwaze dam li Amed bij. Tgran, got ku ew ten dikare sal end mehan li Amed bij. Hunermend ermen, bi br xist ku 3 xeyaln w hebne van xeyaln xwe bi AKnews re wiha parve kir: Xeyaleke min ew b ku neviyek min bibe, xeyaleke min ew b ku xaniyek min hebe, xeyala min a daw j ew b ku kur min bibe welatiy Yewnanistan. Ji van du heb pk hatin, ten ma welatbna kur min. Bawer im d ew j pk b.

Aram Tgran ji bo gel Herma Federal a Kurdistan j mizgniyek da wiha axiv: Dixwazim biim bar Kurdistan. m Sriyey, hatim Tirkiyey, ten ew der ma. Ji Wezareta Kultur ya Kurdistan ji min re telefon vekirin. Ez difikirim biim Bar.

Hunermend Tgran ku 5 meh ber ji dil xwe emeliyet b, d di rojn p de bi jina xwe re bie Yewnanistan. Tenduristiya Aram Tgran, niha pir ba e.

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 

 

 

 

 

 

 

Jinengariya Aram Dkran

 




15.1.15 Qamilo - 8.8.2009 Atna





Buhit Aram Dkran di 15-01-1934 an de li Qamilo'y bye. Ew bi xwe kur Dkran Sakoy Mlo ye (Nav w di nasnameya w ya Sriye de wiha ye; Aram Serks (Melk), bi esl xwe ji ermenn herma Farqn ye. Bapr wSakoy Mlo, ber ferman muxtar gund xwe b. Ew gund bi nav Biebda, li nava Pasr, li herma Farqn ye. Di ferman de bapr Aram, Sakoy Mlo t kutin, bav w Dkran Sakoy Mlo, xwe di nav kurdan de vedire, kurd w diparzin her wiha jiyana xwe li Farqn li Diyarbekir derbas dike, ta ku di destpka saln sh de li Qamilo cwar dibe. Di sala 1966'an de ji Qamilo'y die Ermenistan, li gund Abovyan cwar dibin. Li Ermenistan, Aram end salan di radyoya be Kurd de wek karmend kar dike.

Dkran Sakoy Mlo, li Diyarbekir dizewice kea w ya mezin Baytzar li wir dibe(Temen w di ser 80 sal re ye, hj sax e, mala w li Bruksel ye kur w Ewads hunermendeke zrek e). Zarokn w yn din tev li Qamilo dibin; Aram di sala 1934an de, Kvork di sala 1937'an de (Ber end salan li Belcka'y koa daw kiriye), Serks di sala 1940' de (Hj sax e, li bajar Qamilo dimne, dema ku malbata Dkran Sakoy Mlo di sala 1966'an de Ermenistan, bi ten kur w Serks li Qamilo'y ma. Hing bav w briya w dikir, ev gotin ji Aram re nivsn Aram kir stran: ima nay ez w bibnim? Rka min dr e, av min w nabne), Hayk di sala 1943'an de (Niha li Hollenda dimne), Zavnar kea w ya her bik e, ew j li Qamilo' bye niha li Belcka'y ye.

Dkran Sakoy Mlo (Bav Aram) seyday Cegerxwn dostn hev yn nzik bn. Gelek caran Cegerxwn xwe di mala wan de vediart. Aram ji bikaniya xwe ve hez ldana amrn muzk wek tembr cumbi dikir. Ango di 15 saliya xwe de wek tembrvanek ermen, ku bi kurd, ermen suryan distr di nav xelkn Qamilo'y de dihat naskirin. Di rka bav w re, dostaniya w bi seyday Cegerxwn re b helbestn w kirin stran. Hjay gotin ye, ku gelek gotinn strann Aram yn bav w bi xwe ne. W di hunermendiya xwe ya dor 50 sal de, bi kurd, ermen, ereb, suryan, ynan tirk stran gotine. Bel zdetir bi kurd straye wek hunermendek kurd hatiye naskirin. Aram Dkran; di saln xwe yn dawn de, jiyana xwe li Atnay, paytext Ynanistan derbas dikir. Ta ku di roja 06/08/2009 'n de, ji ber xwndawerbna ser mejiy w, ket nexweiyek ji nexwexaneyn Atnay de di sibeha 08/08/2009'de, jiyana xwe ji dest da. Bel sed mixabin rayedarn Tirkiy destr ne dan, ku li Amed b veartin wek w dixwest. Li ser v yek malbata w biryar da, ku term w li Bruksel verin. Her wiha w di roja duem de 17/08/2009 an, pit merasimeke layiq p, w w di goristanaJettede ya li taxa Boulevard de Smet de Naeyer verin. Hjay gotin ye, kuaredar Bajar Mezin Amed: Osman Baydemr ji bo bedarbna li dema vesartina term Aram Dkran xwesteka w, ye Bruksel hin axa Amed bi xwe re biriye, kuli ser gora w birene.

S zarokn w hene, du ke bi nav; Eymk Svan kurek bi nav Agob. Ta roja ro biray w Serks Dkran (Bi nav Bav Dko t nas kirin) zarokn xwe li Qamilo dimnin. Bav diya w di saln heftyan de li Ermenistan koa daw kirine. Yezdan gewre tevan bi dilovaniya xwe ad bike. Bela ser gel Ermen Kurd sax be.

Min ev nivs bi alkariya Serks Dkran, biray Aram Dkran y ku li Qamilo'y dimne, berhev kiriye.


16/08/2009

Qamilo

Kon Re

 

 

* * *

 

KON RE:

Malbata Aram Dkran Kon Re ji Qamilo
W Bedariya Di Guhestina Term W De Bikin







Ji mala Serks Dkran Melk (Bav Dko), biray hunermend Aram Dkran y ku tekane ji birayn Aram sax maye li Qamilo'y jiyana xwe derbas dike. Dest w ji Qamilo ne b, wek bav birayn w yn ku di sala 1966an de n Ermenistan. Ew di sala 1940 de li Qamilo bye.

Wiha got:

- Em sibeha sem diin Diyarbekr, di gel me nivskar kurd Kon Re e.. Em herin govenda Aram bira li Diyarbekr.. Amed bigernin..

- Aram hez Diyarbekr dikir... Ne z de ye li Diyarbekir b.. W xwest li wir bt veartin..

- Bav min li herma Farqn b, li Ermenistan hat veartin.. Aram li Qamilo bye va em w li Diyarbekr verin.. Ez nesax im, ni zanim ez li k bme veartin..

- Er w Kon Re j b, div ew j di govenda Aram de biraqise.. Aram di govenda we de raqis, hn j di govenda w de biraqisin

- Bav min hez kurdan dikir, hez ji Cegerxwn dikir, hez ziman Kurd dikir.. Nexwend b ir digotin, gelek ji strann Aram ji gotinn bav min in...

- Spasiya Kurdan dikim, spasiya TVyn kurdan dikim.. Aram sax e ne mir ye, k dibje mir ye? Va ye distir..


Qamilo, 10/08/2009

 

 

ARAM TGRAN On You Tube:

Strann Aram n Diltezn Li Ser YouTube'



ARAM TGRAN Google Search:

ARAM TGRAN GOOGLE SEARCH - TEXTS|NIVSN LI SER ARAM


ARAM TGRAN GOOGLE SEARCH - PICTURES|WNEYN ARAM

 

Aram Tgran

 

 

 

KURDISH ARTISTS & TROUBADOURS

 

 

 


Foundation For Kurdish Library & Museum