Kurdistan The Homeland of The Wine

One of six jars once filled with resinated wine from the "kitchen" of a Neolithic residence at Hajji Firuz Tepe (Iran). Patches of a reddish residue cover the interior of this vessel. Height 23.5 cm.

Neolithic Period “Chateau Hajji Firuz”

If winemaking is best understood as an intentional human activity rather than a seasonal happenstance, then the Neolithic period (8500-4000 B.C.) is the first time in human prehistory when the necessary preconditions for this momentous innovation came together.

Overview of two Neolithic
houses at Hajji Firuz Tepe,
during excavation.

Most importantly, Neolithic communities of the ancient Near East and Egypt were permanent, year-round settlements made possible by domesticated plants and animals.

With a more secure food supply than nomadic groups and with a more stable base of operations, a Neolithic "cuisine" emerged. Using a variety of food processing techniques—fermentation, soaking, heating, spicing—Neolithic peoples are credited with first producing bread, beer, and an array of meat and grain entrées we continue to enjoy today.

How did we know it was wine?

Read about the chemical analysis of the jars @ Hajji Firuz Tepe.

Crafts important in food preparation, storage, and serving advanced in tandem with the new cuisine. Of special significance is the appearance of pottery vessels around 6000 B.C. The plasticity of clay made it an ideal material for forming shapes such as narrow-mouthed vats and storage jars for producing and keeping wine.

After firing the clay to high temperatures, the resultant pottery is essentially indestructible, and its porous structure helps to absorb organics.

Mary Voigt (white hat) excavates the "kitchen"
of the Hajji Firuz Neolithic house that yielded
the six wine jars, which had been set into the
floor along one wall of the room.

A major step forward in our understanding of Neolithic winemaking came from the analysis of a yellowish residue inside a jar excavated by Mary M. Voigt at the site of Hajji Firuz Tepe in the northern Zagros Mountains of Iran. The jar, with a volume of about 9 liters (2.5 gallons) was found together with five similar jars embedded in the earthen floor along one wall of a "kitchen" of a Neolithic mudbrick building, dated to ca. 5400-5000 B.C. The structure, consisting of a large living room that may have doubled as a bedroom, the "kitchen," and two storage rooms, might have accommodated an extended family. That the room in which the jars were found functioned as a kitchen was supported by the finding of numerous pottery vessels, which were probably used to prepare and cook foods, together with a fireplace.

Did you know...?

Humans and most of what they surround themselves with (clothing, habitations, and cuisine), are primarily organic in chemical composition. Organics are easily destroyed and dispersed; only the application of microchemical techniques can reconstruct what existed originally. The methods and approaches that have been developed for ancient wine can be applied to other organic materials—whether DNA, dyes, woods, resins, drugs, honey, or whatever—as long as they have been well preserved enough (best in dry, desert regions or underwater, where oxygen is not available).

The University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropolgy

*****

Fermente edilen meyvelerden elde edilen içecekler ilk çaglarda da suya tercih edilen içkiler konumundaydi. Zira su kaynaklarina göre çok büyük oranda temizdi ve besleyici özellikler tasimaktaydilar. Bunlardan en ünlüsü ve ilk üretileni üzüm sarabidir.

Bazi tarihçiler sarap hakkinda yaptiklari çözümlemelerde belki çok ileri giderek Bati uygarliginin gelisiminde sarabin çok önemli bir rolü oldugunu öne sürmektedir. Bu teoriye göre Bati toplumlarinda sarap tüketiminin artmasiyla insanlar daha uzun süre yasamaya baslayip üretimde daha uzun süreler rol aldi. Bu da üretim sürecinde tecrübenin artmasina yol açarak teknolojik gelisimin daha hizli bir sekilde gerçeklesmesini sagladi.

Günümüzde sarap endüstrisinin basini Fransa, Italya gibi ülkeler çekmekte. Ve sarap daha çok Batili ülkelerde tüketilen bir içki konumunda.

Ancak sarabin bundan 7 bin sene kadar önce Neolitik dönemde Kürdistan’da üretildigini biliyor muydunuz?

Neolitik dönem çokça anlatildigi üzere medeniyete kaynaklik eden insanlik tarihinin en büyük atilimidir. Insanlarin çok çesitli nedenlerle bir araya gelerek topluluklar halinde yasamasina ve üretimde bulunmasina sahne olan bu dönem M.Ö. 8500-4000 yillari arasina tekabül ediyor.

Ortadogu’da yerlesik Neolitik komünlerde ilk kez yiyecekleri saklamak için teknikler gelistirildigini arkeolojik arastirmalarla sabit. Arastirmalar fermantasyon, konserveleme, koruyucu baharat kullaniminin M.Ö. 6 binli yillardan itibaren son derece yaygin oldugunu gösteriyor.

Bu arastirmalardan biri de bundan yillar önce Zagroslarda bulunan Haji Firuz yerleskesinde gerçeklestirildi. Tarihi M.Ö. 8 binli yillara dayandigi düsünülen yerleskede yiyecek depolamada kullanilan toprak kaplar ortaya çikarildi. Ortaya çikarilan mutfak gerekçelerinin arasinda bulunan 6 küçük testi üzerinde inceleme yapan uzmanlar testilerin içinde üzüm sarabi izlerine rastladi.

Arkeolog Mary M. Voigt tarafindan ortaya çikarilan bu testilerden her biri 9 litre sarap aliyordu. Her biri neolitik yerleskenin evlerinden birinin mutfaginin bir duvarina dayali halde bulunan testiler üzerinde yapilan incelemelerde bunlarin M.Ö. 5400 ila 5000 yillari arasina ait oldugu belirlendi.

Testiler Pennsylvania Üniversitesinde uzman bir ekip tarafindan incelendiginde içlerinde tartarik asitten olma kalsiyum tuzlarina rastladi. Bu madde de sadece üzümde bulunuyordu. Testinin içinde bulunan resin maddesi de sarabin bilinçli bir sekilde yapildigini ortaya koydu.

Ayni dönemlerde M.Ö. 5100 yillari civarinda yine Zagros’larda bulunan Godin Tepe neolitik yerleskesinde bulunan testilerde yapilan incelemelerde de ayni bulgulara rastlayan arkeologlar sarabin anavatanini Kürdistan olarak tescilledi.